صدور رأی شماره 1211 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
موضوع: ابطال بند 3 پیوست شماره 3 دستورالعمل ماده 14 قانون زمین شهری تهران مصوب شورای عالی شهرسازی و معماری ایران مبنی بر واگذاری بخشی از باغات به عنوان فضای سبز به صورت رایگان در قبال استفاده از بقیه آن با کاربری‌های متناسب با ضوابط و کاربری پهنه مربوطه

تاریخ دادنامه: 1396/11/24 شماره دادنامه: 1211 کلاسه پرونده: 1481/95 مرجع رسیدگی: هیأت‌عمومی دیوان عدالت اداری.
شاکی: سازمان بازرسی کل کشور
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند 3 پیوست شماره 3 دستورالعمل ماده (14) قانون زمین شهری تهران مصوب شورای عالی شهرسازی و معماری ایران
گردش کار: سرپرست معاون حقوقی و نظارت همگانی و رئیس کمیسیون تطبیق مصوبات دستگاههای اداری در سازمان بازرسی کل کشور به موجب شکایت نامه شماره 228836 ـ 1395/11/2 اعلام کرده است که:
«حجت الاسلام و المسلمین جناب آقای بهرامی
رئیس محترم دیوان عدالت اداری
سلام علیکم
احتراماً بند (3) پیوست (3) طرح جامع (موضوع دستورالعمل ماده 14 قانون زمین شهری) در این سازمان بررسی شد. به حکایت بررسیها:
1ـ به موجب ماده 14 قانون زمین شهری (مصوب 1366) تبدیل و تغییر کاربری، افراز و تقسیم و تفکیک باغات و اراضی کشاورزی بر اساس ضوابط و مقررات وزارت راه و شهرسازی بوده که آن وزارتخانه طی دستورالعمل شماره 13630/100 ـ 1373/9/1 اقدام به ابلاغ این ضوابط نموده است.
2ـ با توجه به مفاد قسمت سوم بند الف دستورالعمل مذکور (ماده 14 قانون زمین شهری) در خصوص در اختیار گذاشتن رایگان 70 درصد مساحت باغات در ازای تغییر کاربری، هیأت عمومی دیوان عدالت اداری طی دادنامه شماره 48 ـ 1378/2/25 و دادنامه شماره 77/79 ـ 78 مورخ 1379/3/1 این بخش از دستورالعمل، با این استدلال که: «نظر به اینکه ماده 14 قانون زمین شهری در خصوص تفکیک و افراز اراضی و باغات براساس ضوابط وزارت مسکن و شهرسازی (راه و شهرسازی کنونی) مفید اعطاء اختیار وضع مقرراتی در باب ضرورت واگذاری بخشی از باغات به صورت رایگان در قبال استفاده از بقیه آن با کاربری مسکونی نیست، بنا به جهات فوق‌الذکر و عدم انطباق مفاد قسمت سوم بند الف دستورالعمل مذکور،» ابطال کرده است.
3ـ علیرغم صدور آرای فوق‌الذکر، شورای عالی شهرسازی و معماری مجدداً طی بند(3) پیوست شماره (3) طرح جامع مورخ 1386 شهر تهران (در قالب دستورالعمل ماده14 قانون زمین شهری برای شهر تهران) موضوع واگذاری باغات به صورت رایگان را در ازای تغییر کاربری مصوب و ابلاغ کرده است. در بند مذکور آمده است: «سایر کاربریها: مالکین باغاتی که مایل باشند از طریق توافق با شهرداری، درصدی از سطح باغات خود را به عنوان فضای سبز عمومی به صورت رایگان به شهرداری واگذار نمایند با شرایط زیر و تصویب شورای اسلامی شهر و کمیسیون ماده (5) می‌توانند از انواع کاربریهای متناسب با ضوابط وکاربری پهنه مربوطه استفاده کنند:
1ـ3ـ در پهنه‌های موضوع بند 1ـ2 و در چارچوب طرحهای موضعی خاص، درصد واگذاری کمتر از 75 درصد و متراژ واگذاری کمتر از 3500 مترمربع نباشد.
2ـ3ـ در تک باغها (موضوع بند 2ـ2) درصـد واگذاری کمتر از 70 درصد و متراژ واگذاری کمتر از 3000 مترمربع نباشد»
4ـ با توجه به اینکه اولاً: آنچه در ماده (14) قانون زمین شهری بلااشکال اعلام شده است: تبدیل و تغییر کاربری افراز و تقسیم و تفکیک باغات و اراضی کشاورزی و یا آیش با رعایت ضوابط و مقررات وزارت مسکن و شهرسازی و مواد آن قانون است. ثانیاً: آنچه در بند (3) مورد حکم قرار گرفته ضوابط نبوده، بلکه مقرره‌ای است که موجب سلب مالکیت افراد می‌شود و وضع این حکم تنها در صلاحیت مقنن است. ثالثاً: همان طور که در آراء پیش گفته آمده، ماده (14) قانون زمین شهری مفید اعطاء اختیار وضع مقرراتی در باب واگذاری بخشی از باغات به صورت رایگان در قبال استفاده از بقیه آن در کاربری متناسب نمی‌باشد. لذا بند مورد بحث خلاف قانون و وضع آن خارج از صلاحیت واضع آن می‌باشد، از این رو درخواست ابطال آن در هیأت عمومی دیوان عدالت اداری را دارد. موجب امتنان است از نتیجه تصمیم صادره (با امعان نظر به تبصره 2 بند د ماده 2 قانون تشکیل سازمان بازرسی کل کشور) این سازمان را مطلع نمایند.»
متن دستورالعمل در قسمت مورد اعتراض به قرار زیر است:
«پیوست شماره 3: دستورالعمل ماده (14) قانون زمین شهری تهران:
3ـ سایر کاربریها: مالکین باغاتی که مایل باشند از طریق توافق با شهرداری، درصدی از سطح باغات خود را به عنوان فضای سبز عمومی به صورت رایگان به شهرداری واگذار نمایند با شرایط زیر و تصویب شورای اسلامی شهر و کمیسیون ماده (5)، می‌توانند از انواع کاربریهای متناسب با ضوابط و کاربری پهنه مربوطه استفاده کنند:
1ـ3: در پهنه‌های موضوع بند 1ـ 2 و در چارچوب طرحهای موضعی خاص، درصد واگذاری کمتر از 75 درصد و متراژ واگذاری کمتر از 3500 مترمربع نباشد.
2ـ3: در تک باغها (موضوع بند 2ـ 2) درصد واگذاری کمتر از 70 درصد و متراژ واگذاری کمتر از 3000 مترمربع نباشد.»
علی‌رغم ارسال نسخه ثانی شکایت و ضمائم آن برای طرف شکایت تا زمان رسیدگی به پرونده در هیأت عمومی دیوان عدالت اداری هیچ پاسخی از طرف شکایت واصل نشده‌است.
هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1396/11/24 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و رؤسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رأی مبادرت کرده است.

رأی هیأت عمومی
طبق ماده 14 قانون زمین شهری مصوب 1366، فقط تبدیل و تغییر کاربری، افراز و تقسیم و تفکیک باغات و اراضی کشاورزی و یا آیش اراضی موضوع ماده 2 قانون مذکور با رعایت ضوابط و مقررات وزارت مسکن و شهرسازی و مواد آن قانون بلا اشکال است. نظر به اینکه مقررات قانونی مذکور مفید اعطاء اختیار وضع مقرراتی در باب ضرورت واگذاری بخشی از باغات به عنوان فضای سبز به صورت رایگان در قبال استفاده از بقیه آن با کاربریهای متناسب با ضوابط و کاربری پهنه مربوطه نیست، بنابراین بند 3 پیوست 3 طرح جامع شهر تهران مصوب شورای عالی شهرسازی و معماری ایران خارج از حدود اختیارات مرجع تصویب و مغایر قانون تشخیص می‌شود و با استناد به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشکیلات و آیین‌دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال می‌شود.
رئیس هیأت‌عمومی دیوان عدالت اداری ـ محمدکاظم بهرامی

ارسال دیدگاه ها

پیغام شما با موفقیت ارسال شد
کاراکترهای باقی مانده : ( 1000) حرف

اخبار مرتبط