صدور رأی شماره 1345 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
موضوع: تعارض آراء برخی شعب دیوان عدالت اداری درخصوص پرداخت حقوق و مزایای معوقه ناشی از عدم اجرای قانون ارتقای بهره‌وری کارکنان بالینی نظام سلامت و آیین‌نامه اجرایی آن

تاریخ دادنامه: 1397/5/30
شماره دادنامه: 1345
شماره پرونده: 1793/97
مرجع رسیدگی: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
اعلام‌کننده تعارض: آقایان و خانم‌ها: 1ـ صلاح‌الدین بهزادی 2ـ آقاشاهی مدیرکل دبیرخانه مرکزی و دفاتر استانی دیوان عدالت اداری 3ـ مهدی شرفی مقدم 4ـ ترانه ملک 5 ـ مهسان کاردان با وکالت یدالله کاردان 6 ـ سلیله شادمان قادی 7ـ فاطمه خلیلی
موضوع: اعلام تعارض در آراء صادر شده از شعب دیوان عدالت اداری
گردش‌کار: به دنبال تصویب قانون ارتقای بهره‌وری کارکنان نظام سلامت و آیین‌نامه اجرایی آن در سال 1388 و اجرای با تاخیر آن از سال 1391 به بعد، درخواست‌هایی متعدد با موضوع پرداخت حقوق و مزایای معوقه ناشی از عدم اجرای قانون مزبور، به دیوان عدالت اداری تقدیم و منجر به صدور دادنامه‌های مختلف از شعب بدوی و تجدیدنظر در جهت الزام حقوق معوقه ناشی از عدم اجرای قانون ارتقای بهره‌وری کارکنان نظام سلامت شده است.
گردش کار پرونده‌ها و مشروح آراء به قرار زیر است:
الف: شعبه 13 بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده‌های شماره 9209980900024044، 9209980900024097 بـا موضوع دادخواست آقایان سیدجواد تـوکلی اله آبادی و محمدحسن بیوکی بـه طرفیت سازمان تامین اجتماعی و به‌خواسته الزام به پرداخت مابه التفاوت قانون ارتقاء بهره‌وری کارکنان بالینی نظام سلامت تا بهمن ماه 1391 به موجب دادنامه‌های شماره 9209970901301666، 9209970901301665 ـ 1392/7/13 به شرح زیر به صدور رأی مبادرت کرده است:
نظر به محتویات پرونده و توجهاً به اینکه قانون ارتقاء بهره‌وری کارکنان بالینی نظام سلامت در تاریخ 1388/1/30 به تصویب مجلس شورای اسلامی رسیده و در بند 5 آن اجرای قانون را موکول به تنظیم آیین‌نامه اجرایی نموده که به تصویب هیأت وزیران برسد و آیین‌نامه اجرایی در مورخ 1388/10/20 توسط هیأت وزیران تصویب گردیده و در مورخ 1388/11/11 جهت اجراء ابلاغ گردیده است بنابراین مشتکی‌عنه موظف به اجرای قانون از تاریخ تصویب آیین‌نامه بوده و نظر به اینکه در قانون مزبور اجرای آن را منوط به تنظیم ضابطه اجرایی یا دستورالعمل ننموده بنابراین استناد مشتکی‌عنه به تنظیم ضابطه اجرایی و اجرای قانون متعاقب ضابطه اجرایی فاقد محمل قانونی است با توجه به مراتب مزبور شکایت شاکی وارد تشخیص و حکم بر ورود آن صادر و اعلام می‌گردد رأی صادره ظرف 20 روز از تاریخ ابلاغ قابل اعتراض در شعب تجدیدنظر دیوان است.
آرای مذکور به موجب آرای شماره 9409970905601032، 9409970905601025 ـ 1394/1/59 شعبه اول تجدیدنظر دیوان عدالت اداری تأیید شده است.
ب: شعبه 44 بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره 91099809058004261 با موضوع دادخواست خانم لیلا قاصدجابلو به طرفیت سازمان تامین اجتماعی و به خواسته پرداخت معوقه ناشی از کاهش ساعت کاری به موجب دادنامه شماره 9309970904400483ـ 1393/8/10 به شرح زیر به صدور رأی مبادرت کرده است:
بـه موجب مـاده 5 آیین‌نامه اجـرایی قانون ارتقاء بهره‌وری کـارکنان بـالینی نظام سلامت مصوب 1388/10/20 هیأت وزیران ساعات کار کارکنان بالینی در بخشهای دولتی و غیر دولتی در نوبت‌های شب و ایام تعطیل با ضریب 1/5 محاسبه می‌گردد و مشمولین این ماده اجازه کار بیش از دوازده ساعت متوالی را نداشته و می توانند در صورت نیاز، ماهانه حداکثر 80 ساعت براساس دستورالعمل ماده 2 این آیین‌نامه با توافق کارفرما اضافه کاری انجام دهند و ماده 1 این آیین‌نامه پرستاران را جزء شاغلین بالینی محسوب نموده است، بنا به مراتب ذکر شده دفاع خوانده و استناد وی به دستور اداری فوق ‌ الاشعار با توجه به تاریخ تصویب قانون و آیین‌نامه‌های فوق‌الذکر و نیز با رعایت اصل 170 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران غیر موجه است مضافاً با استنباط از ماده 5 آیین‌نامه صدرالذکر ساعاتی را که شاکیه بیش از ساعت موظفی اقدام به ارائه خدمات نموده است به عنوان اضافه کار تلقی در نتیجه با استناد به مقررات مرقوم و نیز رأی شماره 164ـ 1370/12/20 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری و به لحاظ تحقق حق مکتسبه و نیز رعایت اصل عدم تبرع (راجع به ساعات خارج از وظیفه کاری) و به دلیل احراز تضییع حقوق موضوع ماده 11 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 حکم به ورود شکایت و الزام خوانده به اجابت خواسته ایشان از تاریخ لازم‌الاجرا شدن قانون ارتقای بهره‌وری صادر و اعلام می‌شود. این رأی ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل اعتراض در شعب تجدیدنظر دیوان عدالت اداری است.
رأی مذکور به موجب رأی شماره 9409970955302596ـ 1394/9/4 شعبه 3 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری تأیید شده است.
ج: شعبه 28 دیوان عدالت اداری در رسیدگی به شماره پرونده‌های شماره 9209980900041136، 9209980900039624، 9209980900039868، 9209980900083837 با موضوع دادخواست‌های خانم‌ها منیژه رمضانـی، رویـا تیمـوری، زکیـه صالحی و آقـای حسین دارابی به طرفیت سازمان تامین اجتماعی و به‌خواسته الزام به پرداخت مابه التفاوت قانون ارتقاء بهره‌وری تا بهمن ماه سال 1391 به‌موجب دادنامه‌های شماره 9209970902801715، 9209970902801714، 9209970902801713، 9309970902802225ـ1392/9/13 به شرح زیر به صدور رأی مبادرت کرده است:
نظر به اینکه سازمان تامین اجتماعی تلویحاً اقرار دارد که قانون ارتقاء بهره‌وری کارکنان بالینی نظام سلامت در سازمان تامین اجتماعی اجرایی گردیده و در حال پرداخت و اجرا می‌باشد فلذا شکایت شاکی موجه تشخیص و مستنداً به مواد 10 و 65 از قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 مجلس شورای اسلامی حکم به ورود شکایت صادر و اعلام می‌گردد. رأی صادره ظرف بیست روز قابل اعتراض در شعب تجدیدنظر دیوان عدالت اداری می‌باشد.
آراء مذکور به موجب آراء شماره 9409970955500209ـ 1394/1/30 شعبه 5 تجدیدنظر، 9309970955501723ـ 1393/10/1 شعبه 5 تجدیدنظر، 9409970955500208ـ 1394/1/30 شعبه 5 تجدیدنظر، 9509970955801837ـ 1395/7/3 شعبه 8 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری تأیید شده است.
د: شعبه 27 بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره 9409980902700605، 9409980902701985 با موضوع دادخواست‌های خانم‌ها مرجان رضا زاده و زهره مؤید به طرفیت سازمان تامین اجتماعی و به خواسته الزام به پرداخت معوقه ناشی از تاخیر در اجرای قانون ارتقاء بهره‌وری به موجب دادنامه‌های شماره 9409970902701201ـ1394/5/21 و 9409970902702649ـ131/12/947 به شرح زیر به صدور رأی مبادرت کرده است:
نظر به اینکه به موجب ماده 5 آیین‌نامه اجرایی قانون ارتقاء بهره‌وری کارکنان بالینی نظام سلامت مصوب 1388/10/20 هیأت دولت که مقرر داشته ساعات کار کارکنان بالینی در بخشهای دولتی و غیر دولتی در نوبت‌های شب و ایام تعطیل با ضریب 1/5 محاسبه گردد و مفاد ماده 1 آیین‌نامه فوق التوصیف که پرستاران را جزء شاغلین بالینی محسوب نموده است، بنا به مراتب فوق و به لحاظ تحقق حق مکتسبه شکایت مطروحه را دارد تشخیص و مستنداً به ماده 10 و 11 و 65 از قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 حکم به ورود شکایت و الزام خوانده به اجابت خواسته شاکی به شرح دادخواست از تاریخ لازم‌الاجراء شدن قانون استنادی خواهان صادر و اعلام می‌نماید. رأی صادره ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در شعب تجدیدنظر دیوان می‌باشد.
آرای مذکور به موجب آرای شماره 9409970956300932ـ1394/8/23 شعبه 13 تجدیدنظر و 9609970956000569ـ 1396/3/8 شعبه دهم تجدیدنظر دیوان عدالت اداری تأیید شده است.
هـ: شعبه 21 بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده‌های شماره 9409980902101589، 9409980902101973، 9409980902101923 و 9409980902101565 با موضوع دادخواست‌های خانم‌ها نجیبه آهنگر دارابی، شهربانو جعفری مؤخر، معصومه ذبیحی حاجیکلائی و آقای مجید حمزه به طرفیت سـازمـان تـامین اجتماعی مـدیریت درمـان استـان مـازندران و بـه خـواسته الـزام بـه پرداخت حقوق معـوقه نـاشی از عـدم اجـرای قـانـون ارتقـاء بهره‌وری کـارکنان نظام سلامت به موجب دادنامه‌های شماره 9409970902102515ـ131/12/940، 9409970902102494ـ 1394/12/3، 9409970902102419 ـ 1394/11/25 و 9409970902102519ـ 131/12/940 به شرح زیر به صدور رأی مبادرت کرده است:
نظر به اینکه قانون ارتقاء بهره‌وری کارکنان بالینی نظام سلامت در سال 1388 به‌تصویب مجلس شورای اسلامی رسیده و سپس در تاریخ 1388/11/11 آیین‌نامه اجرایی آن از سوی هیأت وزیران به تصویب و جهت اجرا به دستگاه‌های اجرایی ابلاغ گردید و به‌موجب مصوبه شماره 1100/91/1500 ـ 1391/10/5 هیأت‌مدیره سازمان تامین اجتماعی ضوابط اجرایی قانون مذکور از تاریخ 1391/11/1 اجرایی گردیده و بـا عنایت بـه اینکه عدم تامین اعتبار جهت اجرای مصوبه به ماقبل از تاریخ مذکور (از 1388/11/11 لغایت 1391/10/30) مسقط حق مکتسب و قانونی افراد نمی‌باشد، لذا با توجه به مراتب فوق شکایت شاکی را وارد تشخیص مستند به مواد 3ـ 10 و 11 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری حکم به ورود شکایت مبنی بر اجابت خواسته شاکی صادر و اعلام می‌نماید. این رأی ظرف 20 روز از تاریخ ابلاغ قابل تجدیدنظر در شعب تجدیدنظر دیوان عدالت اداری می‌باشد.
رأی مذکور به موجب رأی شماره 9609970955900514ـ 1396/2/23 شعبه 9 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری تأیید شده است.
و: شعبه 27 بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده‌های شماره 9409980902702055، 9409980902702047 با موضوع دادخواست‌های خانم‌ها سلیله شادمان قادی و فاطمه خلیلی به طرفیت سازمان تامین اجتماعی مازندران و به‌خواسته الزام خوانده به پرداخت حقوق معوقه ناشی از عدم اجرای قانون ارتقاء بهره‌وری کارکنان نظام سلامت به موجب دادنامه‌های شماره 9409970902702593ـ 131/12/940 و 9409970902702591ـ 131/12/940 به شرح زیر به صدور رأی مبادرت کرده است:
با عنایت به محتویات پرونده و اظهارات شاکی به شرح دادخواست و ضمائم آن و مفاد لایحه دفاعیه طرف شکایت که تحت شماره 3899 ـ 1/12/94 ثبت دفتر گردیده و ضمن بررسی دلایل و مدارک ابرازی از ناحیه طرفین نظر به اینکه حسب مصوبه شماره 1100/91/1500ـ 1391/10/5 هیأت‌مدیره سازمان تأمین اجتماعی ضابطه اجرایی قانون ارتقاء بهره‌وری نظام سلامت مقرر شده که از تاریخ 1391/11/1 قابلیت اجرایی داشته باشد و با توجه به این مطلب که طرف شکایت به موجب لایحه دفاعیه ارسالی اعلام داشته از تاریخ موصوف مذکور در فوق (1391/11/1) در مراکز درمانی تابعه سازمان تأمین اجتماعی قانون موصوف اجرایی گردیده بنا به مراتب فوق الزام خوانده به اجابت خواسته شاکی بـه اجرای قانون موصوف قبل از تـاریخ 1391/11/1 وجـود ندارد. علیهذا شکایت مطروحه غیـر وارد تشخیص و مستند‌ به مفهوم مخالف ماده 10 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری حکم به رد شکایت صادر می‌گردد. رأی صادره ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در شعب تجدیدنظر دیوان می‌باشد.
آراء مذکور به علت عدم تجدیدنظرخواهی قطعیت یافته است.
ز: شعبه اول بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره 9209980900037029 با موضوع دادخواست خانم ترانه ملک به طرفیت سازمان تامین اجتماعی و به خواسته الزام به پرداخت مابه التفاوت قانون ارتقاء بهره‌وری به موجب دادنامه شماره 9309970900101923ـ 1393/8/14 به شرح زیر به صدور رأی مبادرت کرده است:
با عنایت به محتویات پرونده و مفاد لایحه دفاعیه طرف شکایت که اعلام داشته طبق مصوبه هیأت‌مدیره سازمان به شماره 1100/91/1500 ـ 1391/10/5 تاریخ اجرای قانون استنادی شاکی را از 1391/11/1 اعلام نموده و برای ماقبل آن اعتباری از ناحیه دولت تأمین نشده و مطابق ماده 26 قانون برنامه توسعه پنجم ایجاد تعهد مالی خارج از قوانین بودجه ممنوع بوده علیهذا اقدامات طرف شکایت در چارچوب مقررات بوده و مستنداً به ماده 10 از قانون دیوان حکم به رد شکایت صادر می‌شود. رأی صادره ظرف 20 روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در شعب تجدیدنظر دیوان است.
رأی مذکور به علت عدم تجدیدنظرخواهی قطعیت یافته است.
ح: شعبه 3 بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره 9409980900300623 با موضوع دادخواست خانم مهسان کاردان با وکالت آقای یدالله کاردان به طرفیت سازمان تامین اجتماعی و به خواسته الزام به پرداخت معوقه ناشی از تاخیر در اجرای قانون ارتقاء بهره‌وری به موجب دادنامه شماره 9509970900301080 ـ 1395/4/1 به شرح زیر به صدور رأی مبادرت کرده است:
نظر به اینکه براساس بند ج ماده 7 قانون ساختار نظام جامع رفاه و تأمین اجتماعی اجرای تصمیمات و احکام دولت در جهت کاهش منابع یا مصارف یا افزایش مصارف و تعهدات صندوق و مؤسسات بیمه‌ای منوط به تأمین منابع مالی آن از طرف دولت می‌باشد، بنابراین با توجه به اینکه اعتبار مذکور در زمان اجرای قانون توسط دولت تأمین و پرداخت نگردیده است به عبارت دیگر اجرای مصوبه مذکور منوط به تأمین بار مالی از طرف دولت بوده است از طرفی دیگر براساس ماده 26 قانون برنامه پنجم توسعه ایجاد هرگونه تعهد بیمه‌ای و بار مالی خارج از ارقام مقرر در قوانین بودجه برای صندوق‌های بیمه‌ای ممنوع اعلام گردیده است لذا شکایت شاکی را غیروارد تشخیص و مستنداً به مواد 10 و 65 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری حکم به رد شکایت شاکی صادر و اعلام می‌نماید. رأی صادر شده ظرف مهلت 20 روز از تاریخ ابلاغ قابل اعتراض در محاکم تجدیدنظر دیوان عدالت اداری می‌باشد.
رأی مذکور به علت عدم تجدیدنظرخواهی قطعیت یافته است.
ط: شعبه 21 بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده‌های شماره 9109980900058673، 9209980900024123 با موضوع دادخواست‌های آقایان صلاح الدین بهزادی سام و مهدی شرفی مقدم به طرفیت سازمان تامین اجتماعی و به خواسته الزام به اجرای قانون ارتقاء بهره‌وری کارکنان نظام سلامت و پرداخت معوقات ناشی از کاهش ساعت کاری به موجب دادنامه‌های شماره 9309970902100363ـ 1393/3/19 و 9309970902100372ـ 1393/3/20 به شرح زیر به صدور رأی مبادرت کرده است:
با توجه به اوراق و محتویات پرونده و دفاعیات طرف شکایت نظر به اینکه وفق مواد 9 و 14 اساسنامه سازمان تامین اجتماعی، بررسی و اتخاذ تصمیم در خصوص برنامه و بودجه و صورتهای مالی سازمان بر عهده شورا و هیأت‌مدیره آن می‌باشد و با عنایت به‌اینکه حسب مصوبه1100/91/1500ـ1391/10/5 هیأت‌مدیره آن سازمان ضابطه اجرائی قانون ارتقاء بهره‌وری نظام سلامت اعلام و مقرر گردیده از تاریخ 1391/11/1 قابلیت اجرائی دارد و نظر به اینکه طرف شکایت به موجب لایحه دفاعیه خود اعلام داشته از تاریخ موصوف (1391/11/1) در مراکز درمانی تابعه سازمان تامین اجتماعی قانون موصوف اجرائی گردیده بنابراین الزام قانونی بر اجابت خواسته شاکی بر اجرای قانون موصوف قبل از تاریخ 1391/11/1 وجود ندارد لذا به استناد مواد 3 و 10 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری حکم به رد شکایت شاکی صادرو اعلام می‌نماید. این رأی به استناد ماده 65 همان قانون ظرف 20 روز از تاریخ ابلاغ قابل تجدیدنظر در شعب تجدیدنظر دیوان عدالت اداری می‌باشد.
در اثر تجدیدنظرخواهی از رأی مذکور شعبه 10 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری به موجب دادنامه‌های شماره 9409970956000842ـ 1394/3/25 و 9509970956000204ـ 1395/2/12 آراء مذکور را عیناً تأیید کرده است.
هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1397/5/30 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و رؤسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رأی مبادرت کرده است.

رأی هیأت عمومی
اولاً: تعارض در آراء محرز است.
ثانیاً: با توجه به اینکه قانونگذار در ماده واحده قانون ارتقاء بهره‌وری کارکنان بالینی نظام سلامت مصوب سال 1388 کلیه شاغلین بخش دولتی و غیر دولتی را مشمول قانون اعلام کرده است و با تصویب آیین‌نامه اجرایی قانون مذکور شرایط لازم‌الاجرا شدن آن محقق شده است و اجرای آن در سازمان تامین اجتماعی به تصویب ضابطه اجرایی قانون یاد شده موکول نشده است، بنابراین کلیه مشمولین این قانون از جمله مستخدمین سازمان تامین اجتماعی از زمان لازم‌الاجرا شدن قانون مستحق برخورداری از حقوق وضع شده در قانون می‌باشند و عدم تامین اعتبار یا تاخیر در اعمال آن حقوق مکتسبه مشمولین قانون را از بین نخواهد برد. با توجه به مراتب آراء صادر شده به وارد دانستن شکایت به شرح مندرج در گردش کار صحیح و موافق مقررات تشخیص شد. این رأی به‌استناد بند 2 ماده 12 و ماده 89 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 برای شعب دیوان عدالت اداری و سایر مراجع اداری مربوط در موارد مشابه لازم‌الاتباع است.
رئیس هیأت عمومی دیوان عدالت اداری ـ محمدکاظم بهرامی

ارسال دیدگاه ها

پیغام شما با موفقیت ارسال شد
کاراکترهای باقی مانده : ( 1000) حرف

اخبار مرتبط