رأی شماره 912 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع ابطال ماده 5 آیین‌نامه شناسایی و پشتیبانی از دانش‌آموختگان برتر دانشگاهی مصوب 1394/2/30

تاریخ دادنامه: 1398/5/8        شماره دادنامه: 912         شماره پرونده: 2936/97

مرجع رسیدگی: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

شاکی: خانم سمیه علی دوست لمر

موضوع شکایت و خواسته: ابطال ماده 5 آیین‌نامه شناسایی و پشتیبانی از دانش‌آموختگان برتر دانشگاهی مصوب 1394/2/30

گردش‌کار: خانم سمیه علی دوست لمر به موجب شکایت‌نامه‌ای ابطال ماده 5 آیین‌نامه شناسایی و پشتیبانی از دانش‌آموختگان برتر دانشگاهی مصوب 1394/2/30 را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که:

«ریاست محترم دیوان عدالت اداری

سلام علیکم

با احترام، اینجانب سمیه علی دوست لمر متقاضی استفاده از مزایای آیین‌نامه جذب و نگهداری نیروی انسانی نخبه و استعداد برتر موضوع تصویب‌نامه شماره 247285/ت47050هـ ـ 1390/12/15 هیأت وزیران به استحضار می‌رساند: بنیاد ملی نخبگان طی آیین‌نامه داخلی خود و در طی ماده 5 این آیین‌نامه دانش‌آموختگان مؤسسه‌های علمی داخل کشور را ملزم به معرفی خویش به بنیاد ملی مذکور تا طی 3 سال پس از تاریخ رسمی دانش‌آموختگی نموده است تا از مزایای آیین‌نامه جذب و نگهداری نیروی انسانی نخبه و استعداد برتر مصوب هیأت  وزیران استفاده نمایند که به نظر می‌رسد این موضوع مغایر با مصوبه هیأت دولت بوده و خارج از حدود اختیارات بنیاد ملی نخبگان می‌باشد. حالیه با توجه به این موضوع که در آیین‌نامه ابلاغی هیأت دولت هیچ گونه مهلت زمانی تعیین نگردیده است، چرا بنیاد ملی نخبگان مهلت زمانی 3 سال را برای افراد مشمول تعیین نموده است؟ لذا امکان بهره‌برداری از آیین‌نامه مصوب هیأت دولت برای افرادی از قبیل بنده که در زمان فارغ‌التحصیلی و استخدام، مشمول این موضوع بودم سلب گردیده است و در بررسیها و پیگیریهای صورت گرفته از سوی اینجانب برای احقاق حق خویش، صرفاً با این استدلال مواجه گردیدم که از مدت فارغ‌التحصیلی شما 3 سال گذشته است!

علی ایحال با توجه به ماده یک آیین‌نامه جذب و نگهداری نیروی انسانی نخبه و استعداد برتر در دستگاه‌های اجرایی که در طی آن احراز نخبگی و استعداد برتر بودن افراد به بنیاد ملی نخبگان محول گردیده است، خواهشمند است دستور فرمایید نسبت به ابطال ماده 5 آیین‌نامه شناسایی و پشتیبانی از دانش آموختگان برتر دانشگاهی مصوب 1394/2/30 که مهلت زمانی را تعیین نموده است، اقدام لازم معمول گردد.»

متن مقرره مورد اعتراض به شرح زیر است:

«آیین‌نامه شناسایی و پشتیبانی از دانش‌آموختگان برتر دانشگاهی

مقدمه:

در اجرای بند 1 ماده 3 از اساسنامه بنیاد ملی نخبگان و به منظور اجرای اقدام‌های ملی 1 ـ 1 ـ 1، 2 ـ 1 ـ 2، 2 ـ 1 ـ 3، 3 ـ 1 ـ 2 و 3 ـ 1 ـ 5 از سند راهبردی کشور در امور نخبگان، آیین‌نامه «شناسایی و پشتیبانی از دانش‌آموختگان برتر دانشگاهی» به شرح زیر تصویب می‌شود:

ماده 5: دانش‌آموختگان مؤسسه‌های علمی داخل کشور حداکثر ظرف مدت سه سال و دانش‌آموختگان مؤسسه‌های علمی خارج از کشور، حداکثر ظرف مدت شش سال از تاریخ رسمی دانش‌آموختگی مجازند از  مزایای این آیین‌نامه بهره‌مند شوند.»

در پاسخ به شکایت مذکور، معاون توسعه و مدیریت منابع بنیاد ملی نخبگان ( ریاست جمهوری) به موجب لایحه شماره 15/3083 ـ 1397/11/3 توضیح داده است که:

«ریاست محترم هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

سلام علیکم

احتراماً در خصوص شکایت خانم سمیه علی دوست لمر علیه بنیاد ملی نخبگان به خواسته ابطال ماده 5 آیین‌نامه «شناسایی و پشتیبانی از دانش آموختگان برتر دانشگاهی» مصوب 1394/2/30 (به شماره پرونده 9709980905801904) به استحضار می‌رساند، با عنایت به صلاحیت بنیاد ملی نخبگان در تصویب مقررات مورد نیاز نظام نخبگی (من جمله آیین‌نامه فوق الاشعار) هیچ گونه مغایرتی میان آیین‌نامه موصوف با مصوبه هیأت وزیران وجود ندارد. دلایل بنیاد ملی نخبگان در رد ادعای خواهان عبارت است از:

1ـ مطابق بند 1 ماده 12 قانون آیین دادرسی و تشکیلات دیوان عدالت اداری مصوب 1390/9/22 مجلس شورای اسلامی شرط ورود هیأت عمومی دیوان اعلام تعارض مقرره دولتی با قانون (یعنی مصوبات مجلس شورای اسلامی) است و از آنجا که در شکایت مطروحه خواهان اعلام مغایرت مصوبه بنیاد ملی نخبگان با مصوبه هیأت وزیران را نموده‌اند، لذا ورود هیأت عمومی به علت عدم مغایرت با یک قانون منتفی است.

2ـ به موجب ماده 2 آیین‌نامه «جذب و نگهداری نیروی انسانی نخبه و استعداد برتر در دستگاه‌های اجرایی» مصوب سال 1390 هیأت وزیران کارمندانی که قبل از ابلاغ آیین‌نامه نخبه یا استعداد برتر بوده‌اند یا در حین خدمت، نخبه و استعداد برتر شناخته می‌شوند، به شرطی مشمول مزایای مقرر هستند که نخبگی آنها توسط بنیاد ملی نخبگان احراز شود، به موجب نامه‌های شماره 47050/141180 و 47050/48033 ـ 1392/4/31 دبیر هیأت دولت در مورد نخبگی آن دسته از کارمندانی که «قبل از ابلاغ این آیین‌نامه نخبه یا استعداد برتر بوده‌اند» نیز تشخیص بنیاد ملی نخبگان می‌بایست لحاظ شود. بنابراین همان طور که مشاهده می‌شود برخورداری از مزایای مقرر در آیین‌نامه مزبور چه مطابق ماده 1و چه ماده 2 در هر حال نیازمند بررسی و تشخیص بنیاد ملی نخبگان است.

3ـ بنیاد ملی نخبگان مستند به بند 1 ماده 3 اساسنامه خود مصوب پانصد و شصتمین جلسه شورای عالی انقلاب فرهنگی مورخ 1384/3/10 و نیز اقدام ملی 1ـ1ـ1 (بازنگری و بازتعریف ضوابط و مقررات مربوط به فرآیندهای شناسایی، جذب و پشتیبانی از اجتماع نخبگانی در دستگاه‌های مسئول با تأکید بر رصد فعالیت نخبگانی) و به ویژه اقدام ملی 1ـ2ـ4 (تصویب شاخص‌ها، استانداردها، ضوابط و مقررات لازم برای نظام نخبگانی در سطوح و حوزه‌های مختلف و نظارت مستمر بر حسن اجرای آن توسط بنیاد ملی نخبگان) از سند راهبردی کشور در امور نخبگان (سند عالی و بالادستی کشور در امور نخبگان به عنوان آخرین اراده واضع) اقدام به تهیه و تدوین و تصویب مقررات مورد نیاز نظام نخبگانی نموده است و در همین راستا بنیاد ملی نخبگان اقدام به تصویب «آیین‌نامه شناسایی و پشتیبانی از دانش آموختگان برتر دانشگاهی» مصوب 1394/2/30 کرده است.

4ـ شایان ذکر است ماده 2 آیین‌نامه «جذب و نگهداری نیروی انسانی نخبه و استعداد برتر در دستگاه‌های اجرایی» مصوب 1390 هیأت وزیران، به طور کلی تأیید مراتب نخبگی را جهت دریافت تسهیلات جذب و فوق‌العاده نخبگی بر عهده بنیاد ملی نخبگان قرار داده است. اما شرایطی را برای احراز شرایط متقاضیان مقرر نکرده است که براساس آن بنیاد، نخبگی متقاضیان را احراز کند و با توجه به سکوت مصوبه هیأت وزیران در این زمینه بدیهی است که موضوع به مقررات بنیاد ملی نخبگان به عنوان مرجع رسمی و حاکمیتی امور نخبگان در کشور احاله داده شده است و با عنایت به تکلیف بنیاد ملی نخبگان در تصویب مقررات لازم (اقدام ملی 1ـ2ـ4 سند راهبردی کشور در امور نخبگان) بنیاد اقدام به تصویب آیین‌نامه «شناسایی و پشتیبانی از دانش آموختگان برتر دانشگاهی» نموده است. بنابراین این آیین‌نامه و به تبع، ماده 5 آن (شرط عدم گذشت سه سال از تاریخ فارغ‌التحصیلی برای دانش‌آموختگان مؤسسه‌های علمی داخل کشور) هیچگونه تزاحم و مغایرتی با مصوبه موصوف هیأت وزیران ندارد.

5 ـ صلاحیت بنیاد ملی نخبگان در آراء متعدد صادره از شعب دیوان عدالت اداری و نیز رأی شماره 105 هیأت تخصصی دیوان درباره احراز نخبگی برای برخورداری از فوق‌العاده نخبگی به صراحت مورد تأکید قرار گرفته و جملگی مشعر بر جایگاه انحصاری این بنیاد در تشخیص نخبگی افراد حائز شرایط جهت برخورداری از فوق‌العاده نخبگی هستند.

با عنایت به اینکه بنیاد ملی نخبگان در تصویب آیین‌نامه «شناسایی و پشتیبانی از دانش‌آموختگان برتر دانشگاهی» هیچ گونه خروج یا تخلفی از صلاحیت خود نداشته است و این آیین‌نامه با هیچ یک از قوانین و اسناد بالادستی تعارض و مغایرت ندارد، لذا مبرهن است که بنیاد ملی نخبگان در این زمینه کاملاً در چارچوب صلاحیت منصوص خود اقدام نموده است. علی ایحال بنیاد ملی نخبگان بنا به مراتب فوق از آن مرجع تقاضای رد شکایت خواهان را دارد. ـ  معاون توسعه و مدیریت منابع»

هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1398/5/8 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و رؤسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رأی مبادرت کرده است.

 

رأی هیأت عمومی

با عنایت به اینکه در مصوبه شماره 247285/ت47050هـ ـ 1390/12/15 هیأت وزیران و نیز اساسنامه بنیاد ملی نخبگان مصوب جلسه 562 شورای عالی انقلاب فرهنگی مورخ 1384/3/10 و آیین‌نامه و ضوابط بنیاد ملی نخبگان مصوب 1391/7/11 شورای معین شورای عالی انقلاب فرهنگی، محدویت زمانی برای بهره‌مندی از مزایای نخبگی لحاظ نشده است و از طرفی با توجه به اینکه بر اثر مصوبات فوق‌الذکر برای افراد مشمول ایجاد حق شده است که اسقاط آن با قید مرور زمان نیاز به اذن قانونگذار یا مرجع اصلی تصویب دارد، تصویب ماده 5 آیین‌نامه مورد اعتراض به جهت خارج بودن از حدود اختیار مرجع مصوّب آن مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیـوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال می‌شود.

رئیس هیأت عمومی دیوان عدالت اداری ـ محمدکاظم بهرامی

پیغام شما با موفقیت ارسال شد

ارسال دیدگاه ها

کاراکترهای باقی مانده : ( 1000) حرف

اخبار مرتبط