رای شماره 1406 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع ابطال بخشنامه شماره 900/97/93465 ـ 1397/7/4 جانشین وقت رییس سازمان بهزیستی کشور

تاریخ دادنامه : 1398/7/9       شماره دادنامه: 1406     شماره پرونده : 3420/97

مرجع رسیدگی: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

شاکی : کانون توسعه و همیاری مهدهای کودک کشور

موضوع شکایت و خواسته : ابطال بخشنامه شماره 900/97/93465 ـ 1397/7/4 جانشین وقت رئیس سازمان بهزیستی کشور

گردش کار : کانون توسعه و همیاری مهدهای کودک کشور به موجب دادخواستی ابطال بخشنامه شماره 900/97/93465 ـ 1397/7/4 جانشین وقت رئیس سازمان بهزیستی کشور را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که:

«احتراماً به شرح شکواییه کانون توسعه و همیاری مهدهای کودک در سطح استانها و کشور در دهه هشتاد با عبور از قوانین و قواعد حاکم بر کمیسیون 262 قانون نظیم بخشی از مقررات مالی دولت تأسیس گردیدند و بالتبع دارای حقوق مکتسبه قانونی نیز می‌باشند و از طرفی در بقای مدیریت کلان بهزیستی در مهدهای کودک تأثیر بسزایی داشته‌اند. اخیراً بخشنامه‌ای به شماره 900/97/93465 [900/97/93465] ـ 1397/7/4 به امضای آقای دکتر پورشبانان جانشین ریاست سازمان بهزیستی کشور با موضوع انجام انتخابات مجدد کانوهای فوق خطاب به مدیران کل استانها صادر گردیده که در سه مورد قوانین کلی حاکم بر کمیسیون ماده 26 و تشکلهای غیردولتی زیر قواعد حقوقی و قانونی را نقض آشکار کرده است که پیرو آن انتخاباتی در مورخ 1397/10/12 در سطح استان تهران در حال انجام می‌باشد (به صورت غیرقانونی) لذا موارد تخلف عبارتند از:

1ـ دستور انجام انتخابات به مدیران کل دولتی: در حالی که وظیفه انتخابات به عهده تشکلهای غیردولتی است و بهزیستی باید ناظر بوده و به وظیفه نظارتی خود عمل نماید. 2ـ پیوست اساسنامه جدید کانون توسعه و همیاری مهدهای کودک جهت بهره‌برداری در انتخابات: در حالی که کلیه کانونهای فوق دارای اساسنامه بوده که در ثبت شرکتها به ثبت رسیده و دارای شخصیت حقوقی مستقل بوده و اصلاً پیوست اساسنامه جدید یک امر غیرحقوقی بوده و موضوعیت ندارد و خلاف قواعد حقوقی است (سالبه به انتفاء موضوع است). 3ـ الزام بر انجام انتخابات فوق با شرکت کانونهایی که جواز تأسیس معتبر دارند یا ندارند که این خود از تخلفات آشکار می‌باشد. لذا تقاضا دارد بدواً صدور دستور موقت مبنی بر جلوگیری از اجرای بخشنامه مذکور و انتخابات 1397/10/12 و سپس رأی مبنی بر ابطال بخشنامه غیرحقوقی و غیرقانونی مذکور صادر فرمایید. »

متن بخشنامه مورد اعتراض به قرار زیر است:

«مدیران کل محترم بهزیستی استانها

سلام علیکم

احتراماً با عنایت به لزوم ایجاد وحدت رویه و انجام و تقویت مراکز غیردولتی و تشکلهای پرتوان و اثرگذار و در راستای ارتقاء کیفی و کمی روند ارائه خدمات به جامعه هدف، به پیوست «اساسنامه جدید کانون توسعه و همیاری مهدهای کودک» جهت بهره‌برداری ارسال می‌گردد. مقتضی است دستور فرمایید بر اساس ماده 32 اساسنامه پیوست نسبت به برگزاری انتخابات کانون توسعه و همیاری مهدهای کودک، حداکثر تا پایان مهر ماه سال جاری اقدام و نتیجه انتخابات همراه با صورتجلسه‌های مربوطه (عمومی و هیأت‌مدیره) را جهت برگزاری انتخابات کانون کشوری، به دبیرخانه توسعه و نظارت بر مؤسسات و مراکز غیردولتی ستاد بهزیستی کشور ارسال نمایند. شایان ذکر است برگزاری انتخابات برای کانونهایی که پروانه تأسیس آنها دارای اعتبار می‌باشد نیز الزامی است. »

در پاسخ به شکایت مذکور، مدیرکل امور حقوقی سازمان بهزیستی کشور به موجب لایحه شماره 900/97/186658 ـ 1397/12/22 توضیح داده است که:

«ریاست محترم هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

موضوع: در خصوص پرونده کلاسه 9703420 به شماره پرونده 9709980905801948 ـ 1397/11/3 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری موضوع شکایت کانون توسعه و همیاری مهدهای کودک کشور خانم فاطمه دعایی

با سلام و تحیت؛

احتراما؛ در خصوص پرونده کلاسه 9703420 به شماره پرونده 9709980905801948 ـ 1397/11/3 موضوع دادخواست کانون توسعه و همیاری مهدهای کودک کشور به شماره ثبت 23445 به ریاست خانم فاطمه دعایی و با وکالت آقایان سـید حجت‌الله امینی و عیسی ابراهیمی به خواسته «بدوا تقاضای صدور دسـتور موقت بر جلوگیری از بخشـنامه و مجمع عمومی عـادی نوبت اول مورخ 1397/10/12 و سـپس صدور رأی مبنی بر ابطال بخشنامه شماره 900/97/93465 ـ 1397/7/4 جانشـین رئیس سازمان بهزیستی» مطروحه در هیأت عمومی دیوان عـدالت اداری موارد ذیل را در دفـاع از حقوق سازمان بهزیستی کشور به اسـتحضار عالی می‌رساند:

ایرادات شکلی:                                                                                       

1ـ با استناد به مواد12 و 80 قانون تشکیلات و آیین‌دادرسی دیوان عدالت اداری صلاحیت هیأت عمومی دیوان رسـیدگی به شـکایات، تظلمات و اعتراضات اشـخاص حقیقی یا حقوقی از آیین‌نامه‌ها و سایر نظامات و مقررات دولتی و شـهرداری‌ها و مؤسـسات عمومی غیردولتی می‌باشـد و نه ابطال نامه‌های اداری صادره، که با توجه به خواسـته شاکی مبنی بر ابطال یک نامه اداری به شـماره 900/97/93465 ـ 1397/7/4 صادره از طرف رئیس سازمان بهزیستی و با توجه به صلاحیت هیأت عمومی در ابطال مصوبات، خواسته خواهـان فاقـد وجاهت قانونی می‌باشـد و ابطال آن نامه در صلاحیت هیأت عمومی دیوان عـدالت اداری نمی‌باشد.

2ـ با اسـتناد به ماده 584 لایحه اصلاحی قانون تجارت تشکیلات و مؤسـساتی که برای مقاصد غیرتجارتی تأسیس شده یا بشوند از تاریخ ثبت در دفتر مخصوصـی که وزارت عدلیه معین خواهد کرد شخصیت حقوقی پیـدا خواهنـد کرد و با اسـتناد به ماده 1 آیین‌نامه اصلاحی ثبت تشکیلات و مؤسـسات غیرتجاری مصوب سال 1337 و تبصـره ذیل آن مقصود از تشکیلات و مؤسـسات غیرتجارتی مذکور در ماده 584 قانون تجارت کلیه تشکیلات و مؤسساتی است که برای مقاصد غیرتجارتی از قبیل امور علمی یا ادبی یا امور خیریه و امثال آن تشـکیل می‌شوند اعم از آنکه مؤسسین و تشکیل‌دهندگان قصد انتفاع داشته یا نداشته باشند و تشکیلات و مؤسـسات مزبور می‌توانند عناوینی از قبیل انجمن، کانون یا بنگاه و امثال آن را اختیار نمایند و بر اساس مواد 10 و 12 قانون تشکیلات و آیین دادرسـی دیوان عـدالت اداری خواسته خواهان مبنی بر صدور دسـتور موقت بر جلوگیری از بخشنامه مجمع عمومی عادی نوبت اول در مورخ 1397/10/12 یک مؤسسه که برابر قانون تجارت به ثبت رسـیده و دارای شخصیت حقوقی مستقل می‌باشد فاقد وجاهت قانونی می‌باشد و ابطال آن در حدود اختیارات و صلاحیت قانونی و ذاتی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری نمی‌باشد.

دفاع ماهوی: 

با استناد به بند 1 ماده 26 قانون بخشی از مقررات مالی دولت مصوب سال 1380 و جزء ب بند 8 تبصره 3 ماده 57 قانون احکام دایمی کشور سازمان بهزیستی کشور تنها نهاد متولی صدور مجوز تأسیس مهدهای کودک در سراسر کشور می‌باشد.               

1ـ با اسـتناد به ماده 109 لایحه اصلاحی قانون تجارت مـدیریت مدیران در اساسـنامه معین می‌شود لیکن این مـدت از دو سال تجاوز نخواهد کرد و آخرین تغییرات اساسـنامه کانون مذکور با اسـتناد به روزنامه رسمی شماره 18586 مربوط به سـال 1387 می‌باشـد و همانگونه که در بنـد 1ـ 5 و بند 4ـ 5 آگهی تأسیس مؤسـسه کانون توسـعه و همیاری مهـدهای کودک کشور چاپ شده در روزنامه رسـمی شـماره 18586 مورخ 1387/9/28 خانم فاطمه دعایی به سـمت رئیس هیأت‌مدیره و به مـدت نامحـدود به عنوان مدیرعامل انتخاب گردیده که این امر بر خلاف قانون می‌باشد و با اسـتناد به ماده 124 لایحه اصلاحی قانون تجارت مدیرعامل شرکت نمی‌تواند در عین حال رئیس هیأت‌مدیره همان شـرکت باشد مگر با تصویب سه چهارم آراء حاضـر در مجمع عمومی که با توجه به تاریخ آخرین آگهی کانون در سال 1387 خانم فاطمه دعایی نمی‌تواند بدون تصویب سه چهارم آراء حاضـر در مجمع عمومی هم به عنوان رئیس هیأت‌مدیره و هم به عنوان مدیرعامل انتخاب شود.

2ـ با استناد به ماده 19 اساسـنامه کانون توسعه و همیاری مهدهای کودک کشور هیأت‌مدیره برای مدت 4 سال انتخاب خواهنـد شد که این امر مغایر ماده 109 لایحه اصلاحی قانون تجارت که مدت مدیریت مدیران در اساسـنامه را به مدت دو سال تعیین کرده است می‌باشد. لذا مدیریت خانم فاطمه دعایی نمی‌باید از دو سال بیشتر تجاوز کنـد مگر با انتخاب مجدد و با اسـتناد به ماده 128 لایحه اصلاحی نام و مشخصات و حدود اختیارات مدیرعامل باید با ارسال نسخه‌ای از صورتجلسه هیأت‌مدیره به مرجع ثبت شرکت‌ها اعلام و پس از ثبت در روزنامه رسـمی آگهی شود که اصول اسـناد مربوط به آخرین تغییرات می‌باید توسط خواهان ارائه شود.              

3ـ با استناد به تبصره 1 ماده 22 اساسـنامه کانون توسعه و همیاری مهدهای کودک کشور مدت تصدی مدیرعامل 4 سال می‌باشد که این امر مغایر ماده 109 لایحه اصلاحی قانون تجارت بوده و با استناد به تبصره 2 ذیل همـان ماده انتصاب مجـدد مدیرعامل بطور متوالی برای دو دوره بلامانع می‌باشـد و نه بیشـتر که در آگهی تأسیس مؤسـسه مذکور مدت سمت مدیرعامل (خانم فاطمه دعایی) به صورت نامحدود می‌باشد که این امر نیز مغایر قانون می‌باشد.

  4ـ با استناد به ماده 32 اساسنامه کانـون توسـعه و همیاری مهدهای کودک کشور ـ کانون توسـعه و همیاری مهدهای کودک اسـتان به شخصیت حقوقی‌ای متشکل از صاحبان امتیاز مهدهای کودک استان اطلاق می‌گردد و بـا اسـتناد به همان ماده کانون توسـعه و همیاری مهـد‌های کودک کشور به شخصیت حقوقی‌ای متشـکل از رؤسای هیأت‌مدیره کانونهای استانی اطلاق می‌گردد که با اسـتناد به ماده فوق اعضاء می‌باید دارای امتیاز مهدکودک باشند که خانم فاطمه دعایی فاقد چنین اوصافی می‌باشد. و خانم فاطمه دعایی بدلیل نداشتن پروانه فعالیت مهدکودک، هم اکنون مجاز به شرکت در انتخابات استان تهران نمی‌باشد.

5 ـ با استناد به بند1 بخش شـرایط داوطلبان در هیأت‌مدیره کانون توسعه و همیاری مهد‌های کودک استان داشتن پروانه فعالیت دارای اعتبار مهدکودک فعال در زمان ثبت‌نام الزامی می‌باشد و کانون کشوری به شخصـیت حقوقی‌ای متشـکل از رؤسای هیأت‌مدیره کانون‌های استانی اطلاق می‌گردد کـه مرکب از 7 نفر عضو اصلی و 2 نفر عضو علی‌البدل که از میان رؤسای هیأت‌مدیره کانون‌های استانی انتخاب می‌شود که این اشـخاص می‌باید دارای پروانه فعال مهدکودک باشـند که رئیس هیأت‌مدیره و مدیرعامل کانون توسعه و همیاری مهدهای کودک خانم فاطمه دعایی فاقد پروانه فعالیت مهدکودک از سازمان بهزیستی کشور می‌باشدکه با استناد به ماده 125 لایحه اصلاحی قانون تجارت مدیرعامل شـرکت (مؤسسه) در حدود اختیاراتی که توسط هیأت‌مدیره به او تفویض شده است نماینده شرکت (مؤسسه) محسوب و از طرف شرکت (مؤسسه) حق امضاء دارد با توجه به اینکه مدیرعامل و رئیس هیأت‌مدیره فاقد صلاحیت قانونی احراز سمت‌های فوق می‌باشد لذا ایشان حق طرح دعوی و اخذ وکیل را نیز ندارد.                                                                           

6 ـ با استناد به تبصره 2 ماده 10 اساسنامه کانون توسعه و همیاری مهدهای کودک حضور نماینده‌ای از حوزه تخصصی (واحد امور کودکان و نوجوانان بهزیستی) و دبیرخانه توسعه و نظارت بر مراکز و مؤسسات غیردولتی سازمـان بهزیستی/ واحـد متناظر اسـتانی در زمان برگزاری انتخابات و تشـکیل مجامع فوق‌العاده در زمانی که انحلال کانون مطرح است جهت تأیید مجامع الزامی بوده و بایـد مراتب به سازمان بهزیستی کشور گزارش شود و نامه شماره 900/97/934665ـ1397/7/4 جانشین رئیس سازمان بهزیستی به همین منظور و در همین راستا بوده است و خواسته خواهان مبنی بر ابطال نامه فوق فاقد وجاهت قانونی می‌باشد.

7ـ بر اساس اسـناد موجود کانون توسعه و همیاری مهدهای کودک کشور در سال 1386 به درخواست خـانم فاطمه دعایی از سازمان بهزیستی پروانه تأسیس دریافت نمود که در آن تاریـخ، نامبرده دارای پروانه فعالیت مهدکودک از سازمان بودند. بعد از صدور مجوز کشوری، شـکایات متعددی از کانونهای مشابه استانی به سازمان واصل گردیـد مبنی بر اینکه این کانون از نمایندگان کانونهای اسـتانی تشـکیل نشده است و تعداد اعضای هیأت‌مدیره آن متناسب با تعداد دارندگان مجوز مهدکودک در سطح کشور نیست و تصـمیمات کانون مذکور عمدتًا توسط شخص خانم دعایی اتخاذ می‌شود.                                                                                                  

8 ـ در سال 1392، پرونده تخلف خانم دعایی مبنی بر ارائه مدرک تحصیلی جعلی به سازمان بهزیستی در کمیسـیون عالی تخلفات مطرح گردیـد که پیرو آن، نامبرده مهـدکودک خود را بنا به درخواست شخصـی تعطیل نمود. سرکار خانم دعایی علیرغم نداشتن پروانه فعالیت مهدکودک در سال 1392 پروانه تأسیس کانون مذکور را تمدید نمود که این مجوز تا سال 1395 دارای اعتبار بود. علیرغم تذکرات عدیده به نامبرده مبنی بر پایان اعتبار مجوز کانون، مدارک لازم اعم از اصل صورتجلسات انتخابات و مدارک شخصـی اعضای کانون، به دبیرخانه کمیسیون عالی ماده 26 واصل نگردید و تا این تاریخ، پروانه تأسیس کانون مذکور فاقد اعتبار می‌باشد.                                

9ـ به دلیل اهمیت جایگاه حقوقی کانون مذکور در پیشبرد اهداف سازمان بهزیستی و سیاست سازمان بهزیستی مبنی بر شـبکه‌سازی مراکز غیردولتی اعم از مهدهای کودک، سازمان بهزیستی شیوه نامه‌ای به منظور انجام انتخابات از سـطح استان تا کشور تدوین نمود. چرا که یکی از موارد اعتراض به کانون قبلی این بود که اعضای آن منتخب صاحبان امتیاز مهدهای کودک سـطح کشور نبودند. بدین منظور و با هدف حفظ منافع تمامی کانونهای استانی جهت جلوگیری از تضییع حقوق آنان و تشریک مساعی تمامی سطوح اجرایی، شیوه نامه مذکور جهت برگزاری انتخابات به کلیه اسـتانها ابلاغ گردید و همان اساسنامه جدید الگوی سازمان بهزیستی می‌باشـد که بـا اساسـنامه قبلی کانون منافاتی نداشـته و فقط شـیوه نامه برگزاری انتخابات به آن پیوست می‌باشد. لازم بـه ذکر است که مـاهیت حقوقی کـانون به قوت خود باقی است و با حضور اعضایی که دارای شرایط قید شده در شیوه‌نامه ابلاغی می‌باشـند، ادامه فعالیت خواهد داد و سرکار خانم دعایی بدلیل نداشتن پروانه فعالیت مهدکودک، هم اکنون مجاز به شرکت در انتخابات استان تهران نمی‌باشد. چرا که یکی از شرایط شرکت در انتخابات، داشتن پروانه فعالیت معتبر از سازمان می‌باشد.                     

با عنایت به موارد مطروحه و با استناد به ماده 26 قانون بخشی از مقررات مالی دولت و مواد 12 و 80 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مواد 109، 124، 125، 128 لایحه اصلاحی قانون تجارت و ماده 584 قانون تجارت و ماده 1 آیین‌نامه اصلاحی ثبت مؤسسات غیرتجاری مصوب سال 1337 و جزء ب بند 8 تبصره 3 ماده 57 قانون احکام دایمی کشور و همچنین اساسنامه کانون مذکور خواسته سرکار خانم فاطمه دعایی فاقد وجاهت قانونی می‌باشد و سرکار خانم دعایی دارای حق قانونی شکایت علیه سازمان بهزیستی نمی‌باشد چرا که پروانه تأسیس کانون توسعه مهدهای کودک از سال 1395 فاقد اعتبار می‌باشد. همچنین نامبرده فاقد پروانه فعالیت مهدکودک از سازمان بهزیستی می‌باشد. ضمناً به اطلاع می‌رساند با استناد به اساسنامه کانون توسعه مهدهای کودک کشور انتخابات کانون مذکور به منظور ادامه فعالیت قانونی آن، در سطح کلیه استانهای کشور برگزار شده است و نمایندگان آنها جهت برگزاری انتخابات کشوری بزودی در ستاد سازمان بهزیستی گرد هم خواهند آمد. لذا تقاضای صدور رأی مبنی بر رد دادخواست و رد خواسته غیرقانونی خواهان مورد استدعا می‌باشد .»

هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1398/7/9 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و رؤسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رأی مبادرت کرده است.

 

رأی هیأت عمومی

با عنایت به اینکه بر اساس مندرجات اساسنامه کانون توسعه و همیاری مهدهای کودک کشور که به تأیید سازمان بهزیستی رسیده است، چگونگی برگزاری انتخابات و تعیین زمان انتخابات از اختیارات مجمع عمومی است و از طرفی بندهای ذیل ماده 26 قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت ناظر به صلاحیت سازمان بهزیستی برای پروانه این گونه تشکلها می‌باشد و در مدافعات طرف شکایت دلیل و مدرکی که دال بر صلاحیت و اختیار سازمان بهزیستی در مداخله برای چگونگی انتخابات و زمان آن و انتخاب اعضای هیأت‌مدیره باشد، ملاحظه نمی‌شود و با عنایت به اینکه دخالت دولت در خصوص معرفی اشخاص نیاز به اذن قانونگذار دارد لذا بخشنامه مورد شکایت خارج از حدود اختیارات وضع شده و مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال می‌شود.

رئیس هیأت عمومی دیوان عدالت اداری ـ محمدکاظم بهرامی

برچسب ها

پیغام شما با موفقیت ارسال شد

ارسال دیدگاه ها

کاراکترهای باقی مانده : ( 1000) حرف

اخبار مرتبط