رای شماره‌های 670 الی 736 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع ابطال بند «و» دفترچه شماره یک راهنمای ثبت‌نام شرکت در آزمون سراسری سال 1397 دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی

تاریخ دادنامه : 1398/4/11  شماره دادنامه: 670 الی 736

شماره پرونده : 1464/96، 1465/96، 1467/96، 1468/96، 1469/96، 1512/96، 1513/96، 1514/96، 1515/96، 1516/96، 1517/96، 1518/96، 1525/96، 1568/96، 1598/96، 1599/96، 1600/96، 1601/96، 1602/96، 1603/96، 1604/96، 1605/96، 1606/96، 1607/96، 1608/96، 1842/96، 53/98، 54/98، 55/98، 56/98، 57/98، 58/98، 59/98، 60/98، 61/98، 62/98، 63/98، 64/98، 65/98، 66/98، 67/98، 68/98، 69/98، 70/98، 71/98، 72/98، 73/98، 74/98، 75/98، 76/98، 77/98، 78/98، 79/98، 80/98، 81/98، 82/98، 83/98، 84/98، 85/98، 86/98، 87/98، 88/98، 89/98، 90/98، 91/98، 92/98، 93/98

مرجع رسیدگی: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

شاکیان : آقـایان 1ـ سید داریوش خاموشی 2ـ امیرعباس بور 3ـ محسن نیک انجام 4ـ ابراهیم میر باقری 5 ـ حامد علیزاده بیدرانی 6 ـ ابوذر سبزی 7ـ سیامند محمودی آذر 8 ـ پویا ترکمان 9ـ عادل علیپور 10ـ علی کیان 11ـ سامان زندکریمی 12ـ علی سیاهکالی 13ـ سیـد وحید بلـوری 14ـ محمـد رحمانی گلستان 15ـ حسین متدین 16ـ سعید اثباتی دیز 17ـ حسین محمودی 18ـ مجتبی عفت‌پناه‌حصاری 19ـ حسین آزادی 20ـ محمد بیات 21ـ محمد نجفی قدوسی 22ـ امین‌اله امیدوندچالی 23ـ محمد ایروانی محمدآبادی 24ـ حسن درودگـران 25ـ مهدی منـادی 26ـ حمیـد صفری زناب 27ـ ساسان محمدی 28ـ اکبر رضاپورمقصودلو 29ـ امین رضایی‌دو 30 ـ علیرضا جمارانی 31ـ یوسف سلطان‌آبادی 32ـ یاسر نصیرپور 33ـ عبدالعزیز رحمانی کم 34ـ سید سراج حمیدی و خانم‌ها: 35ـ ملیحه خلیلی 36ـ ندا فاضلی سنگانی 37ـ نگین ویسی 38ـ الهه رحیمی زارعی 39ـ راضیه کاظمی 40ـ معصومه عبدالهی 41ـ رقیه بهمنی 42ـ سحر فرهمند 43ـ رعنا موسی زاده 44ـ مریم نصیری تاج آبادی 45ـ نیره نوایی 46ـ فاطمه سادات حسینی 47ـ فـاطمه امین نژاد 48ـ راحـله نوروزی 49ـ نـوشین حکمتی پور 50 ـ طیبـه تـوکلی وردنجانی 51ـ حکیمه علیزاده 52ـ الناز رنجبر بهتاشی 53ـ فاطمه کناری زاده دزفول 54ـ آسیه ایزانلو 55 ـ بیتا درخشانی 56 ـ رضوان کرمی 57ـ سلماز دستانی 58 ـ سیده ملیحه دهقانیان 59ـ مرضیه باقری 60 ـ بنفشه ترحمی 61ـ آسیه صفامنش 62ـ صغری کریمی 63ـ محبوبه راهزانی 64ـ راحله قهری 65 ـ زهرا توکلی 66 ـ فاطمه قاسمی 67ـ فرزانه سادات تیموری طوفال

موضوع شکایت و خواسته : ابطال بند «و» دفترچه شماره یک راهنمای ثبت‌نام شرکت در آزمون سراسری 1397 دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی

گردش کار : شاکیان به موجب دادخواستهای جداگانه با مضمون و محتوایی واحد ابطال بند «و» دفترچه شماره یک راهنمای ثبت‌نام شرکت در آزمون سراسری 1397 دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده‌اند که:

«ریاست محترم دیوان عدالت اداری

احتراماً به استحضار می‌رساند به موجب بند «و» مندرج در صفحه 5 دفترچه راهنمای ثبت‌نام و شرکت در آزمون سراسری سال 1397 دانشگاه و مؤسسات عالی سراسر کشور که توسط سازمان سنجش کشور منتشر شده مقرر شده است که: «با توجه به رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری مورخ 1396/6/7 مبنی بر عدم ابطال مصوبه پنجاه و یکمین جلسـه شورای عالی برنامه‌ریزی علوم پزشکی مـورخ 1392/3/25، دانش‌آموختگان مقاطع کارشناسی ارشد ناپیوسته کلیه رشته‌های تحصیلی و دکتری عمومی (پزشکی، دندانپزشکی، داروسازی و دامپزشکی) می‌توانند با رعایت شرایط ذیل از طریق قبولی در آزمون سراسری در مقطع دکتری عمومی رشته‌های پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی صرفاً در پردیس‌های خودگردان و ظرفیت مازاد دانشگاه‌های علوم پزشکی تحصیل نمایند.» و در ادامه و در تکمیل همین بند در همان صفحه از دفترچه مذکور قید شده است که: «کلیه پذیرفته شدگان در دوره‌های پردیس خودگردان و یا ظرفیت مازاد (اعم از اینکه در مقاطع قبلی تحصیلی از آموزش رایگان برخوردار بوده‌اند یا نبوده‌اند) ملزم به پرداخت شهریه مطابق مصوبه هیأت امنای دانشگاه و مصوبات وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی می‌باشند.

دانش‌آموختگان مقطع کارشناسی ارشد ناپیوسته صرفاً قادر به تحصیل در پردیس‌های خودگران و ظرفیت مازاد می‌باشند.» لذا بنا به دلایل زیر از هیأت عومی دیوان عدالت اداری، خواستار ابطال بند «و» دفترچه شماره یک راهنمای ثبت‌نام و شرکت در آزمون سراسری 1397 دانشگاه‌ها و مؤسسات عالی سراسر کشور می‌باشیم:

1ـ از محتویات این بند، صریحاً این مطلب استنباط می‌شود که حق تحصیل رایگان از دانش‌آموختگان مقاطع کارشناسی ارشد، درصورت قبولی در رشته‌های پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی سلب شده است. که این مطلب مطابق با «موارد مطروحه در ماده 7 لایحه قانونی اصلاح مواد 7 و 8 قانون تأمین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی مصوب سال 1358» نمی‌باشد، چرا که طبق این ماده، تحصیل در دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی داخل کشور به صورت رایگان و در قبال تعهد خدمت برابر مدتی که از تحصیل رایگان استفاده کرده‌اند مورد حکم مقنن قرار گرفته و پرداخت شهریه در فرضی اعمال می‌شود که کسی مایل به تحصیل رایگان نباشد و در سایر قوانین دلیلی بر محدودیت تحصیل رایگان در مراکز آموزش عالی فقط در یک مقطع وجود ندارد و از طرفی مطابق ماده 4 قانـون تنظیم بخشی از مقـررات مالی دولت مصوب سال 1380 دریافت هرگونه وجه، کالا و خدمات تحت هر عنوان از اشخاص حقیقی و حقوقی توسط وزارتخانـه‌ها، مـؤسسات و شرکتهای دولتی غیر از مواردی کـه در مقررات قانونی مربوط معین شده یا می‌شود، ممنوع اعلام شده است.

2ـ الحاق این بند به دفترچه آزمون سراسری سال 1397، مبتنی بر رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1396/6/7 در دادنامه شماره 544 مبنی بر عدم ابطال مصوبه پنجاه و یکمین جلسه شورای عالی برنامه‌ریزی علوم پزشکی مورخ 1392/3/25 می‌باشد که توجه شما را در این خصوص به نکته مهم زیر جلب می‌نماییم: در رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در دادنامه شماره 544 آمده است که: «نظر به‌اینکه مقرره مورد اعتراض با مستندات مورد استناد شاکی مغایرت ندارد، بنابراین قابل ابطال تشخیص نشد.» و در واقع الحاق بند «و» به دفترچه آزمون سراسری سال 1397 بر طبق حکمی آمده است که عدم ابطال یک مصوبه (نه ابطال آن) آن هم به دلیل عدم کفایت مستندات شاکی آن پرونده و نه چیز دیگری صادر شده است. همان طور که مطلع هستید ماده 92 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، رعایت مفاد آرای هیأت عمومی برای مصوبات بعدی را با قید «در صورت ابطال یک مصوبه» آورده است، در صورتی که در این مورد، وزارت بهداشت عدم ابطال یک مصوبه را ملاک اجرای ماده 92 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری قرار داده است.

3ـ در قسمتی از بند 1ـ 8 مندرج در صفحه 6 دفترچه انتخاب رشته آزمون سراسری سال 1396 (دفترچه شماره 2) آمده است: «طبق ابلاغیه مورخ 1396/3/27 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری بند «و» شرایط اختصاصی مندرج در صفحه 5 دفترچه راهنمای ثبت‌نام (دفترچه شماره 1) آزمون سراسری سال 1396 ابطال شده است، لذا محدودیتی برای تحصیل مجدد آن دسته از داوطلبانی که قبلاً با استفاده از امکانات دولتی (آموزش رایگان) تحصیلات خود را در رشته‌ای به پایان رسانده‌اند وجود ندارد.»

همان طور که مشاهده می‌شود ابلاغیه دیوان عدالت اداری مورخ 1396/3/27 با مطلبی که در بند «و» دفترچه شماره 1 راهنمای ثبت‌نام شرکت در آزمون سراسری 1397 دانشگاه‌ها و مؤسسات عالی سراسر کشور در صفحه 5 درج شـده است همـخوانی ندارد. مطابق ماده 92 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال1392، مقرر شده است که: «چنانجه مصوبه‌ای در هیأت عمومی ابطال شود، رعایت مفاد رأی هیأت عمومی در مصوبات بعدی الزامی است.» از طرفی در تصویب بند «و» دفترچه ثبت‌نام کنکور سراسری 1397 مندرج در صفحه 5 آن دفترچه، مفاد آرای 1205 ـ 1394/10/22 ، 494 الی 508 ـ 1395/8/4 و 1467ـ 1396/3/2 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری رعایت نشده است چرا که در آن آراء به صراحت قید شده است که:

«با توجه به اینکه مطابق ماده 7 لایحه قانونی اصلاح مواد 7 و 8 قانون تأمین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی مصوب سال 1358، تحصیل در دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی داخل کشور به صورت رایگان و در قبال تعهد خدمت برابر مدتی که از تحصیل رایگان استفاده کرده‌اند مورد حکم مقنن قرار گرفته و پرداخت شهریه در فرضی اعمال می‌شد که کسی مایل به تحصیل رایگان نباشد و در سایر قوانین دلیلی بر محدودیت تحصیل رایگان در مراکز آموزش عالی فقط در یک مقطع وجود ندارد و از طرفی مطابق ماده 4 قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب سال 1380، دریافت هرگونه وجه، کالا و خدمات تحت هر عنوان از اشخاص حقیقی و حقوقی توسط وزارتخانه‌ها، مؤسسات و شرکتهای دولتی غیر از مواردی که در مقررات قانونی مربوط معین شده یا می‌شود، ممنوع اعلام شده است».

«بند «و» دفترچه شماره یک راهنمای ثبت‌نام و شرکت در آزمون سراسری سال 1395 و قسمتی از بند 1ـ 8 دفترچه راهنمای انتخاب رشته تحصیلی آزمون سراسری سال 1395 در خصوص عدم پذیرش آن دسته از داوطلبانی که قبلاً با استفاده از امکانات دولتی (آموزش رایگان) تحصیلات خود را در رشته‌ای به اتمام رسانیده‌اند در همان مقطع قبولی قبلی و در همان دوره (روزانه) و امکان ثبت‌نام این قبیل از داوطلبان در دوره نوبت دوم (شبانه) در همان مقطع و پرداخت شهریه همانند دانشجویان دوره شبانه در صورت قبولی در دوره روزانه، ابطال شده است».

«تصویب بند «و» دفترچه آزمون سراسری سال1396 دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عـالی کشور، پذیرش آن دسته از داوطلبانی کـه قبلاً با استفاده از امکانات دولتی (آموزش رایگان) تحصیلات خود را در رشته‌ای بـه اتمام رسانیده‌اند، در همان مقطع قبولی قبلی و در همان دوره (روزانه) امکان‌پذیر ندانسته است، بند «و» دفترچه آزمون سراسری سال 1396 به لحاظ مغایرت با مفاد آراء هیأت عمومی با استناد به بند 1 ماده 12 و مواد 88 و 92 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال شده است.»

لذا با توجه به موارد مطروحه فوق و همچنین اجرای صحیح مقررات ماده 92 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 مبنی بر رعایت مفاد رأی هیأت عمومی در مصوبات بعدی، دادخواست ابطال بند «و» دفترچه راهنمای ثبت‌نام و شرکت در آزمون سراسری سال 1397 دانشگاه‌ها و مؤسسات عالی کشور، جهت احقاق حقوق تحصیل مجدد رایگان در سه رشته پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی صرف نظر از سابقه داشتن مدرک دوره کارشناسی و کارشناسی ارشد، به شما ریاست دیوان عدالت اداری داده می‌شود. همچنین جهت جلوگیری از تضییع حقوق داوطلبان کنکور سراسری، صدور دستور موقت جهت ابطال بند «و» دفترچه راهنمای ثبت‌نام و شرکت در آزمـون سراسـری سال 1397 بـرای داوطلبان دارای مدرک کارشناسی ارشد جهت انتخاب رشته و قبولی در دوره‌های روزانه پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی به عنوان داوطلبان کنکور سراسری 1397 از ریاست دیوان عدالت اداری مورد استدعاست. »

متن دستورالعمل مورد اعتراض به قرار زیر است:

دفترچه راهنمای ثبت‌نام شرکت در آزمون سراسری سال 1379:

«و) با توجه به رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری مورخ 1396/6/7 مبنی بر عدم ابطال مصوبه پنجاه و یکمین جلسه شورای عالی برنامه‌ریزی علوم پزشکی مورخ 1392/3/25، دانش‌آموختگان مقاطع کارشناسی ارشد ناپیوسته کلیه رشته‌های تحصیلی و دکتری عمومی (پزشکی، دندانپزشکی، داروسازی و دامپزشکی) می‌توانند با رعایت شرایط ذیل از طریق قبولی در آزمون سراسری در مقطع دکتری عمومی رشته‌های پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی صرفاً در پردیس‌های خودگردان و ظرفیت مازاد دانشگاه‌های علوم پزشکی تحصیل نمایند.

ـ لزوم گذراندن طرح نیروی انسانی برای دانش‌آموختگان مشمول طرح.

ـ دارا نبودن هرگونه تعهد خدمت به ارگان یا دستگاه‌های اجرایی و عدم دارا بودن تعهدات سهمیه بومی و یا سهمیه مناطق محروم.

ـ نداشتن ممنوعیت تحصیل از نظر سازمان نظام وظیفه.

ـ کلیه پذیرفته شدگان در دوره‌های پردیس خودگردان و یا ظرفیت مازاد (اعم از اینکه در مقاطع تحصیلی قبلی تحصیل، از آموزش رایگان برخوردار بوده و یا نبوده اند) ملزم به پرداخت شهریه مطابق مصوبه هیأت امنای دانشگاه و مصوبات وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی می‌باشند.

ـ دانش‌آموختگان مقطع کارشناسی ارشد ناپیوسته صرفاً قادر به تحصیل در پردیس‌های خودگردان و ظرفیت مازاد می‌باشند. »

در پاسخ به شکایات مذکور، سرپرست دفتر امور حقوقی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به موجب لایحه شماره 107/1819ـ 1397/10/19 توضیح داده است که:

« ریاست محترم هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

با اهدای سلام

احتراماً در خصوص خواسته ابطال بند واو دفترچه شماره یک راهنمای ثبت‌نام شرکت در آزمون سراسری سال 1397 دانشگاه‌ها و مؤسسات عالی سراسر کشور مراتب ذیل به استحضار می‌رسد:

1ـ نامبردگان وفق دادخواست تقدیمی مدعی گردیده وفق مفاد دفترچه کنکور سراسری، دانش‌آموختگان مقاطع کارشناسی ارشد ناپیوسته کلیه رشته‌های تحصیلی و دکتری عمومی (پزشکی، دندانپزشکی، داروسازی و دامپزشکی) صرفـاً می‌توانند بـا رعایت شرایط منـدرج در دفترچـه از طریق قبولی در آزمـون سراسری در مقطع دکتری عمومی رشته‌های پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی پردیس‌های خودگردان و ظرفیت مازاد دانشگاه‌های علوم پزشکی تحصیل نمایند. در حال حاضر به شرط مذکور معترض بوده و به موجب این دادخواستها متقاضی ابطال بند واو دفترچه شماره یک راهنمـای ثبت‌نام شرکت در آزمون سراسری سال 1397 دانشگاه‌ها و مؤسسات عالی سراسر کشور شده‌اند.

2ـ در ارتباط با شکایت نامبردگان لازم به ذکر است، همان گونه که در دفترچه کنکور سراسری سال 1397 صراحتاً اعلام شده است، بند (و) دفترچه راهنمای آزمون سراسری سال 1397 بر اساس مصوبه پنجاه و یکمین جلسه شورای عالی برنامه‌ریزی علوم پزشکی تنظیم شده است. درخواست ابطال مصوبه مذکور سابقاً در هیأت عمومی دیوان عدالت اداری مطرح و برابر دادنامه شماره 544ـ 1396/6/7 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری رأی به عدم ابطال مصوبه مورد اشاره صادر شده است. لذا با توجه به مراتب فوق‌الذکر طرح شکایات به خواسته ابطال بند مورد اشاره به دلیل اینکه موضوعی که بند مذکور بر آن مبنا در دفترچه اعلام شده است در هیأت عمومی مطرح و حکم به عدم ابطال صادر شده است فاقد وجاهت قانونی است.

3ـ مضافاً به اینکه بر اساس ماده واحده «خروج تصمیمات و آراء صادره از هیأت‌ها و کمیته‌های تخصصی وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و سایر مراکز آموزشی و پژوهشی در خصوص امور و شئون علمی، آموزشی و پژوهشی از شمول صلاحیت دیوان عدالت اداری و سایر مراجع قضایی، مصوب ششصد و سی امین جلسه مورخ 1387/6/12 شورای عالی انقلاب فرهنگی» آن دسته از تصمیمات و آراء نهائی و قطعی صادره در هیأتها و کمیته‌های تخصصی فعال در وزارتخانه‌های علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و دانشگاه‌ها و سایر مراکز آموزشی و پژوهشی مصوب از جمله: تصمیمات و آراء نهائی هیأتهای امناء، ممیزه و انتظامی اساتید و کمیته انضباطی دانشجویان و همچنین تصمیمات و آراء نهائی در خصوص بازنشستگی، ارتقاء، ارزیابی و پذیرش علمی، بـورس دانشجویان و فـرصت مطالعاتی کـه صرفاً در رابطه با امور و شئون تخصصی علمی، آموزشی و پـژوهشی صادر شده باشد، قابل شکایت و رسیدگی در دیوان عدالت اداری و سایرمراجع قضایی نخواهد بود . با توجه بـه اینکه خواسته نامبردگان دارای شـأن آموزشی و تخصصی می‌باشد، برابر مـاده واحـده مذکور رسیدگی به آن در صلاحیت هیأت عالی تجدید نظر این وزارتخانه می‌باشد.

4ـ صرف نظر از مراتب فوق‌الذکر لازم به ذکر است، به استناد بند 20 مصوبه جلسات 429ـ 430 مورخ 1377/7/21 و 1377/8/5 و نامه شماره 4229/دش ـ 1377/11/25 شورای عالی انقلاب فرهنگی و مواد 2 و 7 قانون تشکیل وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مصوب سال 1364 بندهای 1، 4 و 16 ماده 1 قانون تشکیلات و وظایف وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مصوب 1367، تشکیل شورای عالی برنامه‌ریزی علوم پزشکی به منظور تحقق سیاستها و خط‌مشی‌ها و اجرای مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی در امر برنامه‌ریزی و تـدوین و تصویب آیین‌نامه‌ها و مقررات آمـوزشی تشکیل گردید. از جمـله وظایف شـورای مذکور به شرح ذیل می‌باشد:

برنامه‌ریزی آموزشی و پژوهشی در سطح آموزش عالی گروه پزشکی در راستای خط‌مشی کلی و سیاستهای آموزشی و پژوهشی برنامه‌ریزی درسی در مقاطع تحصیلی و رشته‌های مختلف دانشگاهی و اصلاح، تغییر و بازنگری برنامه‌های مصوب و تصویب نهایی برنامه‌ریزی آموزشی، پژوهشی و درسی دوره‌های تخصصی علوم پزشکی، تهیه و تصویب آیین‌نامه‌های آموزشی و پژوهشی، تغییر و اصلاح آیین‌نامه‌ها، تدوین ضوابط بررسی صلاحیت علمی داوطلبان استخدام در هیأت علمی دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی پزشکی کشور و تصویب آیین‌نامه‌های آن، تعیین نوع مدرک تحصیلی، جنسیت قابل پذیرش و درصد آن، نوع و میزان نقص عضو موثر، مواد امتحانی و ضرایب آن، ضوابط گزینش علمی و شرایط اختصاصی در آزمونهای ورودی دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی کشور، تعیین نوع عناوین رشته‌ها و مقاطع تحصیلی گروه پزشکی (کاردانی، کارشناسی،  کارشناسی ارشد و دکتری عمومـی و  Ph.D. )، ایجاد رشتـه‌ها و دوره‌های آمـوزشی و پژوهشی در سطح آموزش عالی و بررسی، حذف یا ادغام رشته‌ها و گرایش‌های تحصیلی در مقاطع مختلف دانشگاهی. تعیین ضوابط ارزیابی کار هر یک از دبیرخانه‌های شـوراهای گروه پزشکی و تخصصی و ایجاد هماهنگی و تنظیم فعالیت آنها بر اساس خط‌مشی آمـوزشی و پژوهشی مصوب شورای عالی برنامه‌ریزی.

5 ـ از آنجا که رقابت فارغ‌التحصیلان مقاطع کارشناسی ارشد و بالاتر متقاضی شرکت مجدد در کنکور سراسری جهت پذیرش در مقطع دکتری عمومی با داوطلبان دارای مدرک دیپلم که از سطح علمی و تجربه کمتری برخوردار می‌باشند، رقابتی عادلانه نبوده و نظر به بررسی آمار مربوط به تعداد قبول‌شدگان این گروه در دانشگاه‌های دولتی، عملاً فرصت تحصیل در دانشگاه‌های دولتی برای اولین بار از داوطلبان دیپلم در هر سال تحصیلی محدود می‌گردید، شورای عالی برنامه‌ریزی علوم پزشکی در راستای حمایت از داوطلبان دیپلم متقاضی تحصیل در دوره‌های روزانه دانشگاه‌های علوم پزشکی در پنجاه و یکمین جلسه شورای عالی برنامه‌ریزی به شرح ذیل اتخاذ تصمیم می‌نماید که بند (و) دفترچه راهنمای آزمون سراسری سال 1397 نیز به استناد آن تنظیم شده است.

6 ـ وفق مصوبه مورد اشاره دانش‌آموختگان مقاطع کارشناسی ارشد ناپیوسته کلیه رشته‌های تحصیلی و دکتری عمومی (پزشکی، دندانپزشکی، داروسازی و دامپزشکی) می‌توانند با رعایت شرایط ذیل از طریق قبولی در آزمون سراسری در مقطع دکتری عمومی رشته‌های پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی صرفاً در پردیس‌های خودگردان و ظرفیت مازاد دانشگاه‌های علوم پزشکی تحصیل نمایند:

ـ لزوم گذراندن طرح نیروی انسانی برای دانش‌آموختگان مشمول طرح ـ دارا نبودن هرگونه تعهد خدمت به ارگان یا دستگاه‌های اجرایی و عدم دارا بودن تعهدات سهمیه بومی و یا سهمیه مناطق محروم ـ نداشتن ممنوعیت تحصیل از نظر سازمان نظام وظیفه ـ کلیه پذیرفته شدگان در دوره‌های پردیس خودگردان و یا ظرفیت مازاد (اعم از اینکه در مقاطـع تحصیلی قبلی تحصیـل، از آمـوزش رایگان برخوردار بوده و یا نبوده اند) ملزم به پرداخت شهریه مطابق مصوبه هیأت امنای دانشگاه و مصوبات وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی می‌باشند ـ دانش‌آموختگان مقطع کارشناسی ارشد ناپیوسته صرفاً قادر به تحصیل در پردیس‌های خودگردان و ظرفیت مازاد می‌باشند.

  7ـ در دادخواست تقدیمی به دادنامه‌های شماره 1205 ـ 1394/10/22 و 494 الی 508 ـ 1395/8/4 و 1467ـ 1396/3/2 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری اشاره شده است. این درحالی است که که دادنامه‌های مزبور ارتباطی با شکایت حاضر نداشته و موضوع آنها در خصوص بند سوم از چهل و پنجمین مصوبه شورای عالی برنامه‌ریزی وزارت متبوع دائر بر اخذ شهریه از فارغ‌التحصیلان دوره‌های کارشناسی با استفاده از آموزش رایگان بوده که در دوره‌های روزانه دانشگاه‌های سراسری در مقطع پزشکی عمومی، دندانپزشکی و داروسازی پذیرفته می‌شوند، بوده است.

8 ـ در دادخواست تقدیمی به ماده 4 قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب سال 1380 اشاره شده که در آن مقرر شده است، در یافت هرگونه وجه، کالا و خدمات تحت هر عنوان از اشخاص حقیقی و حقوقی توسط وزارتخانه‌ها، مؤسسات و شرکتهای دولتی غیر از مواردی که در مقررات قانونی مربوط معین شده یا می‌شود ممنوع می‌باشد. در این خصوص لازم به ذکر است در بند واو دفترچه کنکور سال 1397 اعلام شده است، دانش‌آموختگان مقاطع کارشناسی ارشد ناپیوسته کلیه رشته‌های تحصیلی و دکتری عمومی (پزشکی، دندانپزشکی، داروسازی و دامپزشکی) می‌توانند با رعایت شرایط ذیل از طریق قبولی در آزمون سراسری در مقطع دکتری عمومی رشته‌های پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی صرفاً در پردیس‌های خودگردان و ظرفیت مازاد دانشگاه‌های علوم پزشکی تحصیل نمایند و کلیه پذیرفته شدگان در دوره‌های پردیس خودگردان و یا ظرفیت مازاد (اعم از اینکه در مقاطع تحصیلی قبلی تحصیل، از آموزش رایگان برخوردار بوده و یا نبوده اند) ملزم به پرداخت شهریه مطابق مصوبه هیأت امنای دانشگاه و مصوبات وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی می‌باشند. وفق بند (ح) قانون برنامه پنجم توسعه، دانشگاه‌ها و مـؤسسات آمـوزش عالی و تحقیقاتی مجازنـد از ظرفیت مازاد بر سهمیه آموزش رایگان خود و یا ظرفیت‌های جـدیدی کـه ایجاد می‌کنند، بـر اساس قیمت تمام شده یا توافقی با بخش غیردولتی و با تأیید هیأت امناء در مقاطـع مختلف دانشجو بپذیرند و منابع مالی دریافتی را حسب مورد پس از واریز به خزانه کل بـه حساب درآمـدهای اختصاصی منظور کنند. همچنین برابر بند (ی) قانـون مـذکور، دانشگاه‌های کشور، حسب مورد به تشخیص وزارتخانـه‌های علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمـان و آمـوزش پزشکی با تصویب شـورای گسترش وزارتخانه‌های مربوط، می‌توانند نسبت به تأسیس شعب در شهر محل استقرار خود یا دیگر شهرها و مناطق آزاد داخل کشور و نیز در خارج کشور به صورت خودگردان و با دریافت شهریه از داوطلبان اقدام کنند. وفق بند الف و ب ماده 2 قانون احکام دائمی دانشگاه‌های کشور، حسب مورد به تشخیص وزارتخانه‌های علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش  پزشکی با تصویب شورای گسترش آموزش عالی وزارتخانه‌های مربوط، می‌توانند نسبت به تأسیس شعب در مناطق آزاد تجاری – صنعتی و نیز در خارج از کشور به صورت خودگردان و با دریافت شهریه از داوطلبان اقدام کنند. ب ـ پذیرش دانشجو در شعب دانشگاه‌ها در مناطق آزاد تجاری/صنعتی، برای دانشجویان غیرایرانی بدون آزمون سراسری انجام می‌شود. ضوابط پذیرش دانشجو برای دوره کارشناسی توسط شورای سنجش و پذیرش دانشجو موضوع ماده (2) قانون سنجش و پذیرش دانشجو در دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی کشور مصوب 1392 و برای دوره‌های  تحصیلات تکمیلی با پیشنهاد دانشگاه‌ها و حسب مورد با تأیید یکی از وزارتخانه‌های علوم، تحقیقات و فناوری یا بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تعیین می‌شود. بر این اساس اخذ وجه از دانشجویان مشغول به تحصیل در پردیس‌های خودگردان و ظرفیت مازاد کاملا قانونی بوده و استناد به ماده 4 قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت کاملاً بی‌وجه مطرح شده است.

9ـ در رابطه با ادعای شاکیان دائر بر اینکه چون در دادنامه شماره 544 هیأت عمومی اعلام شده، مقرره مورد اعتراض (مصوبه پنجاه و یکمین جلسه شورای عالی برنامه‌ریزی علوم پزشکی) با مستندات مورد اعتراض مغایرت نداشته، بنابراین عدم ابطال مصوبه به دلیل عدم کفایت مستندات بوده است، نیز لازم به ذکر است همان گونه که آن مقام مستحضرید موضوعات مطروحه در هیأت عمومی دیوان عدالت اداری از تمامی جنبه‌های قانونی از سوی قضات هیأت عمومی مورد بحث و بررسی قرار گرفته و سپس حکم به ابطال یا عدم ابطال صادر می‌گردد و صرفاً به مستندات شاکیان در جلسات هیأت عمومی اکتفا نمی‌گردد. ثانیاً: اگر این گونه باشد درخواست ابطال هر مصوبه‌ای باید بارهـا قابلیت طرح در هیأت عمومی را داشته باشـد و با شکایت هـر شخصی آن موضوع مجدداً در هیأت مذکور مطرح رسیدگی گردد. این در حالی است که هر موضوعی صرفاً یک بار در هیأت عمومی دیوان قابلیت طرح داشته و در صورت طرح مجدد وفق ماده 85 قانون تشکیلات و آیین دادرسی قرار رد دادخواست صادر می‌شود. ضمناً برابر ماده 91 قانون مذکور طرح آراء قبلی هیأت عمومی برای رسیدگی مجدد در هیأت عمومی، صرفاً در موارد ادعای اشتباه یا مغایرت با قانون یا تعارض با یکدیگر، مستلزم اعلام اشتباه از سوی رئیس قوه قضائیه یا رئیس دیوان یا تقاضای کتبی و مستدل بیست نفر از قضات دیوان است که در خصوص دادنامه مذکور چنین اقدامی صورت نگرفته است.

10ـ شاکیان ادعا کرده‌اند وفق ماده 92 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری رعایت مفاد آرای هیأت عمومی برای مصوبات بعدی در صورت ابطال یک مصوبه می‌باشد ولی وزارت بهداشت عدم ابطال یک مصوبه را در بند واو دفترچه کنکور ملاک اجرای ماده 92 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان قرار داده است. در این خصوص نیز لازم به توضیح است این ادعای نیز همانند سایر ادعاها مبهم و بدون توجه به مفاد دفترچه و ضوابط و مقررات بیان شده است. اولاً: دفترچه کنکور توسط سازمان سنجش و آموزش کشور تنظیم شده است و نه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی. ثانیاً: در بند واو دفترچه کنکور هیچ اشاره‌ای به ماده 92 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان نشده است. ثالثاً: اشاره به رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در بند مزبور صرفاً از باب تأکید و اطلاع‌رسانی بوده است و حتی لزومی به اشاره آن نیز نبوده است زیرا مصوبه جلسه پنجاه و یکم شورای عالی برنامه‌ریزی به قوت خود باقی و قابلیت اجرا دارد. با توجه به مراتب فوق‌الذکر و نظر به اینکه اقدامات مذکور وفق ضوابط و مقررات قانونی صورت گرفته است، رد شکایات مطروحه از آن مقام مورد تقاضاست.»

رسیدگی به موضوع از جمله مصادیق حکم ماده 92 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 تشخیص نشد.

هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1398/4/11 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و رؤسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رأی مبادرت کرده است.

 

رأی هیأت عمومی

نظر بـه اینکه بـه موجب مصوبه معترض‌عنه مقرر شده است، دانش‌آموختگان مقطع کارشناسی ارشد صرفاً قادر به تحصیل در پردیسهای خودگردان و ظرفیت مازاد می‌باشند و طبق فراز اول این مصوبه کلیه پذیرفته‌شدگان در دوره‌های پردیس خودگردان و ظرفیت مازاد ملزم به پرداخت شهریه می‌باشند، که مآلاً نتیجه مصوبه مذکور ممنوعیت تحصیل رایگان آن دسته از داوطلبانی است که در دوره روزانه مقطع دکتری پزشکی پذیرفته شده‌اند لیکن مقطع کارشناسی ارشد خود را در دوره‌های روزانه گذرانده‌اند و با عنایت به اینکه به‌موجب ماده 7 و 8 قانون تأمین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی مصوب سال 1358 تحصیل در دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالی داخل کشور به صورت رایگان و در قبال اخذ تعهد خدمت برای مدتی که از تحصیل رایگان استفاده کرده‌اند می‌باشد و هیچ دلیل قانونی وجود ندارد بر اینکه استفاده از تحصیل رایگان برای داوطلبان واجد شرایط ناظر به یک دوره یا یک مقطع می‌باشد و ایجاد ممنوعیت از تحصیل در دوره روزانه برای کسانی که در رشته دکتری پزشکی پذیرفته شده‌اند به خاطر این که در مقطع کارشناسی ارشد در دوره روزانه تحصیل کرده‌اند و از آموزش رایگان برخوردار بوده‌اند و همچنین اجبار به تحصیل در دوره‌های پردیس بین المللی و ظرفیت مازاد و اخذ شهریه مغایر قانون مارالذکر و اصل 30 قانون اساسی و ماده 60 قانون الحاق موادی به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت تشخیص شد و مقرره مورد اعتراض به استناد بند 1 ماده 12 و مواد 13 و 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 از تاریخ تصویب ابطال می‌شود.

رئیس هیأت عمومی دیوان عدالت اداری ـ محمدکاظم بهرامی

پیغام شما با موفقیت ارسال شد

ارسال دیدگاه ها

کاراکترهای باقی مانده : ( 1000) حرف

اخبار مرتبط