امروز 1398/04/29

رأی شماره ۱۵۸ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
موضوع: ابطال تبصره ۱ ماده ۹ آیین‌نامه آموزشی دوره کارشناسی ارشد ناپیوسته مصوب وزارت علوم، تحقیقات و فناوری


تاریخ دادنامه: ۱۰ / ۲ / ۱۳۹۸ شماره دادنامه: ۱۵۸ شماره پرونده: ۹۷ / ۹۷۷
مرجع رسیدگی: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: سازمان بازرسی کل کشور
موضوع شکایت و خواسته: ابطال تبصره ۱ ماده ۹ آیین‌نامه آموزشی دوره کارشناسی ارشد ناپیوسته مصوب وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
گردش‌کار: سرپرست معاونت حقوقی و نظارت همگانی سازمان بازرسی کل کشور به موجب شکایت نامه شماره ۲۴۱۲۱ـ ۱۰ / ۲ / ۱۳۹۷ اعلام کرده است که:
«حجت الاسلام و المسلمین جناب آقای بهرامی
رئیس محترم دیوان عدالت اداری
سلام علیکم
احتراماً آیین‌نامه آموزشی دوره کارشناسی ارشد ناپیوسته (مصوب ۱۰ / ۸ / ۱۳۹۴ وزارت علوم، تحقیقات و فناوری) از جهت انطباق با قانون در این سازمان مورد رسیدگی قرار گرفت که نتیجه به شرح ذیل اعلام می‌گردد:
۱ـ ماده ۹ آیین‌نامه مذکور مقرر داشته است: «تعداد واحدهای دروس جبرانی به‌تشخیص گروه آموزشی حداکثر ۱۲ واحد است.
تبصره۱: کسب نمره قبولی ۱۲ در دروس جبرانی الزامی است. ولی نمره مذکور در میانگین نیمسال و کل دانشجو
محاسبه نمی‌شود و هزینه این دروس طبق تعرفه مصوب هیأت امنا مؤسسه از دانشجو دریافت می‌شود.
تبصره۲: زمان‌استفاده برای دروس‌جبرانی در سقف سنوات‌تحصیلی دانشجو محاسبه نمی‌شود.»
تبصره(۱) ماده (۹) آیین‌نامه مذکور مغایر با قانون می‌باشد. چرا که: مستفاد از بندهای (ح)، (ط) و (ی) ماده ۲۰ قانون برنامه پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران تحصیل دانشجویان روزانه در دانشگاه‌های دولتی به صورت رایگان و بدون پرداخت شهریه صورت می‌پذیرد. چنانچه به تشخیص گروه آموزشی دانشگاه اخذ تعداد حداکثر ۱۲ واحد برای دانشجویان دوره روزانه الزام آور گردد، اخذ هزینه این دروس طبق تعرفه مصوب هیأت امنا از دانشجویان دوره کارشناسی ارشد مغایر با قانون یاد شده و با اصل تحصیل رایگان در دوره روزانه دانشگاه‌ها در تضاد است.
بنا به مراتب ابطال تبصره ۱ ماده ۹ آیین‌نامه آموزشی دوره کارشناسی ارشد ناپیوسته (آن قسمت از تبصره که پرداخت هزینه دروس جبرانی را طبق تعرفه هیأت امنا از دانشجو در دانشگاه دولتی تجویز نموده) در هیأت عمومی دیوان (به صورت فوق العاده و خارج از نوبت) مورد درخواست می‌باشد. در خاتمه موجب امتنان است از نتیجه تصمیم متخذه این سازمان را مطلع نمایند.»
متن آیین‌نامه در قسمت مورد اعتراض به قرار زیر است:
«آیین‌نامه دوره کارشناسی ارشد ناپیوسته:
..........
ماده ۹: تعداد واحدهای دروس جبرانی به تشخیص گروه آموزشی حداکثر ۱۲ واحد است.
تبصره۱: کسب نمره قبولی ۱۲ در دروس جبرانی، الزامی است ولی نمره مذکور در میانگین نیمسال و کل دانشجو محاسبه نمی‌شود و هزینه این دروس طبق تعرفه مصوب هیأت امناء مؤسسه از دانشجو دریافت می‌شود.»
در پاسخ به شکایت مذکور، مدیرکل حقوقی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری به موجب لایحه شماره ۱۸۳۵۱۹ / ۷۵ / ۷ ـ ۳۰ / ۷ / ۱۳۹۷ توضیح داده است که:
«مدیریت محترم هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
با سلام و احترام
عطف به کلاسه پرونده ۹۷۰۰۹۷۷ موضوع دادخواست سازمان بازرسی کل کشور به خواسته ابطال تبصره ۱ ماده ۹ آیین‌نامه آموزشی دوره کارشناسی ارشد ناپیوسته ضمن پیوست نمودن نامه شماره ۱۱۵۲۹۳ / ۲ ـ ۲۴ / ۵ / ۱۳۹۷ معاون آموزشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، مراتب زیر را به استحضار می‌رساند: مفاد تبصره ۱ ماده ۹ آیین‌نامه آموزشی دوره کارشناسی ارشد ناپیوسته مبنی بر اینکه «هزینه این دروس طبق تعرفه مصوب هیأت امنا مؤسسه از دانشجو دریافت می‌شود» اشاره به گذراندن دروس جبرانی دارد که در رشته گرایش مرتبط با کارشناسی خود ادامه تحصیل نداده و به تشخیص گروه آموزشی ذی ربط، لازم است قبل از گذراندن واحدهای تخصصی رشته قبولی، چند واحد به عنوان پیش نیاز بگذرانند. به عبارت دیگر این افراد از تحصیل در دوره کارشناسی ارشد به صورت آموزش رایگان در واحدهای آموزشی دوره بهره مند می‌شوند ولی با توجه به اینکه در رشته غیر مرتبط تمایل به ادامه تحصیل دارند و به علت مفید بودن تحصیل در رشته جدید برای ایشان، حداکثر تا ۱۲ واحد به تشخیص گروه تخصصی می‌گذرانند علاوه بر دروس دوره کارشناسی ارشد می‌گذرانند.
تصویب این تبصره در درجه اول به جهت هدایت تحصیلی صحیح و تشویق به‌ادامه تحصیل در رشته تخصصی پایه و علاوه بر آن رعایت عدالت اجتماعی و عدم تحمیل هزینه‌های غیر ضروری به دولت مازاد بر هزینه‌های تحصیل رایگان است. همان گونه که استحضار دارید دانشجوی کارشناسی ارشد روزانه بابت گذراندن واحدهای اصلی دوره در سنوات مجاز تحصیل (۵ نیمسال) شهریه پرداخت نمی‌کند و این هزینه صرفاً مربوط به‌دروس جبرانی می‌باشد و شامل حال کسانی می‌شود که رشته خود را در مقطع کارشناسی ارشد تغییر داده و از مزایای تحصیل رایگان در مقطع کارشناسی استفاده کرده‌اند. شایان ذکر است با توجه به محدودیت امکانات دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی دولتی و لزوم توزیع عادلانه فرصتهای موجد بین تمامی متقاضیان و با توجه به جایگاه قانونی هیأت امنا در برنامه‌های توسعه کشور و به خصوص تاکید بر آن در ماده ۱ قانون احکام دایمی برنامه‌های توسعه کشور، میزان و تعرفه دریافت شده در خصوص واحدهای دروس جبرانی صرفاً با تصویب هیأت امنای دانشگاه محل تحصیل دانشجو است و وجوه دریافتی با توجه به نامه‌های توسعه دانشگاه جهت تامین زیرساختها و امکانات دانشگاه محل تحصیل فرد هزینه شده و از قبل هم در آیین‌نامه‌های آموزشی دوره تحصیلات تکمیلی اطلاع رسانی شده است. با توجه به مراتب و اینکه مقررات مندرج در آیین‌نامه تحصیلات تکمیلی در چارچوب مقررات و اختیارات وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، و توسط شورای عالی برنامه ریزی آموزشی تهیه شده و عدول از قوانین و مقررات نشده است، تقاضای امعان نظر و رد دادخواست مطروحه را دارم.»
متن نامه شماره ۱۱۵۲۹۳ / ۲ ـ ۲۴ / ۵ / ۱۳۹۷ معاون آموزشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری به قرار زیر است:
«جناب آقای دکتر سیمایی صراف
معاون محترم حقوقی و امور مجلس
با سلام و احترام
در پاسخ به شماره ۳۲۸ / م / ۷ ـ ۲ / ۳ / ۱۳۹۷ در خصوص بررسی شکوائیه دانشجویان دوره کارشناسی ارشد ناپیوسته دانشگاه شهید بهشتی مبنی بر اخذ شهریه از دانشجویان دوره روزانه به استحضار می‌رساند: تبصره ۱ ماده ۹ آیین‌نامه آموزشی دوره کارشناسی ارشد ناپیوسته مصوب جلسه ۸۶۶ به تاریخ ۴ / ۷ / ۱۳۹۴ اشاره به دروس جبرانی دارد و مشمول دانشجویانی می‌شود که در رشته غیرمرتبط با دوره کارشناسی پذیرفته شده‌اند. این موضوع بر اساس مصوبه جلسه ۴ / ۱۱ / ۱۳۸۲ شورای گسترش آموزش عالی (بخشنامه شماره ۱۱۱۶۲ / ۲۲ ـ ۲۴ / ۱۲ / ۱۳۸۲) تصمیم‌گیری شده است که برای رعایت عدالت اجتماعی و عدم تحمیل هزینه‌های غیر ضرور به دولت می‌باشد.
دانشجوی روزانه بابت گذراندن واحدهای اصلی دوره در سنوات مجاز تحصیل (۵ نیمسال)، شهریه‌ای پرداخت نمی‌کند و این هزینه صرفاً مربوط به دروس جبرانی می‌باشد که ملاک پرداخت آن شیوه‌نامه مصوب هیأت امنای دانشگاه است. در سایر موارد بر اساس مفاد آیین‌نامه ابلاغی انجام می‌شود.»
هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۱۰ / ۲ / ۱۳۹۸ با حضور معاونین دیوان عدالت اداری و رؤسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رأی مبادرت کرده است.
رأی هیأت عمومی
با عنایت به اینکه مطابق بندهای (ح)، (ط) و (ی) ماده ۲۰ قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران مقرر شده تحصیل دانشجویان روزانه در دانشگاه‌های دولتی رایگان می‌باشد و این حکم مطلق بیان شده و دلیلی به انصراف آن از دروس جبرانی ملاحظه نمی‌شود، از طرفی طبق ماده ۴ قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب سال ۱۳۸۴ و نیز ماده ۶۰ قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت موسوم به الحاق ۲ دریافت هرگونه وجهی توسط دستگاه‌های اجرایی نیاز به حکم یا اذن قانونگذار دارد، بنابراین تبصره ۱ ماده ۹ آیین‌نامه مورد شکایت که متضمن جواز اخذ شهریه از دروس جبرانی در مرحله کارشناسی ارشد ناپیوسته است، مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات وزارت علوم، تحقیقات و فناوری می‌باشد و مستند به بند ۱ ماده ۱۲ و ماده ۸۸ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ ابطال می‌شود.
رئیس هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
معاون قضایی دیوان عدالت اداری ـ مرتضی علی اشراقی
تاریخ خبر : 1398/02/10
اخبار مرتبط
رأی شماره ۱۵۹ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری موضوع: ابطال ماده ۲۱ تعرفه عوارض محلی سال ۱۳۸۸ شورای اسلامی شهر مرند
رأی شماره ۱۵۷ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری موضوع: ابطال آیین‌نامه داخلی شورای شهر کرج مورخ ۱392/۶/16
رأی شماره ۹۷ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری موضوع: ابطال بندهای ۲ و ۳ بند ۶ بیستمین جلسه شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری مورخ ۱395/۱۱/12
رأی وحدت رویه شماره ۷۷۷ ـ ۱۳۹۸/۲/۳۱ هیأت عمومی دیوان عالی کشور
رأی شماره ۱۸۶ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری موضوع: ابطال نامه شماره۵۰۱۸۷ ـ 1387/۵/29 مدیرکل تنظیم و نظارت بر روابط کار، و نامه‌های شماره ۱۹۸۲۹۷ ـ 139۳/۱۰/2۳ و ۲۲۰۸۶۳ ـ 1393/۱۱/25 مدیرکل روابط کار و جبران خدمت وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی
رأی وحدت رویه شماره ۷۷۴ هیأت عمومی دیوان عالی کشور
رأی شماره ۱۵۶ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری موضوع: ابطال مصوبه مورخ 1379/۶/6 نود و دومین جلسه شورای اسلامی شهر اهواز ابلاغی به شماره ۱۸۹۸ ـ 1379/۷/6
رأی شماره ۱۵۳ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری موضوع: ابطال تبصره ۱ ماده ۶ آیین‌نامه مهمانی و انتقالی دانشجویان مصوب سال ۱۳۸۹ وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
رأی شماره ۱۷۰ هیأت عمومی دیوان عدالت اداریموضوع: اعلام تعارض در آراء صادر شده از شعب دیوان عدالت اداری
رأی شماره ۱۵۵ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری موضوع: ابطال بند ۲ـ ۵ ماده ۲ بخشنامه شماره ۹۶/۲۵۸۰۵/۳۰/۱۰۰ ـ ۱۳۹۶/۵/۷ وزارت نیرو

ثبت نظرات و توضیحات

نام :
رایانامه(پست الکترونیک):
توضیحات شما:
امتیاز شما:



لطفا متن بالا را در قسمت زیر وارد کنید: