آيين‌نامه اجرايي قانون حفاظت و بهسازي محيط‌زيست

‌-‌  از قانون مديريت خدمات كشوري مصوب 8/7/1386 (آزمايشي و معتبر تا تصويب و لازم‌الاجرا شدن قانون جديد در سال 1397): ماده 59 – دستگاه‌هاي اجرایي مكلفند با رعايت مقررات اين قانون و نظام آموزش كارمندان دولت‌، برنامه‌هاي آموزشي كارمندان خود را تدوين نمايند. تبصره – دستگاه‌هاي اجرایي مي‌توانند در قالب برنامه‌هاي آموزشي مصوب براي اجراي دوره‌هاي آموزشي مورد نياز خود با دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش‌عالي انعقاد قرارداد نمايند. همچنين دستگاه‌هاي مزبور مي‌توانند كليه مراحل طراحي‌، اجراء و ارزشيابي دوره‌ها و فعاليت‌هاي آموزشي و پژوهشي خود را به مؤسسات و مراكز آموزشي و پژوهشي دولتي و غيردولتي كه صلاحيت فني و تخصصي آنها به تأييد سازمان رسيده باشد، واگذار نمايند. ماده 60 – كليه بورس‌هاي آموزشي كه منجر به اخذ مدرك تحصيلي دانشگاهي نمي‌گردد و از سوي دولت‌هاي خارجي يا از طرف مؤسسات بين‌المللي در اختيار دولت قرار مي‌گيرد از طريق سازمان، متناسب با وظايف دستگاه‌هاي اجرایي توزيع مي‌گردد. دوره‌هايي كه طبق قرارداد دوجانبه برگزار مي‌شود توسط دستگاه اجرایي مربوط اقدام خواهد شد. تبصره- بورس‌ها و دوره‌هاي آموزشي كه منجر به اخذ مدرك دانشگاهي مي‌شود با نظر وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي و علوم، تحقيقات و فنآوري حسب مورد توزيع مي‌گردد. ماده 61 – اعزام كارمندان دستگاه‌هاي اجرایي از زمان تصويب اين قانون براي طي دوره‌هاي آموزشي كه منجر به اخذ مدرك دانشگاهي و يا معادل آن مي‌گردد در داخل و خارج از كشور با هزينه دستگاه‌هاي مربوطه و استفاده از مأموريت آموزشي ممنوع مي‌باشد. تبصره – ايثارگران مشمول مقررات خاص خود مي‌باشند. ‌ـ‌  در حال حاضر يگان حفاظت سازمان حفاظت محيط زيست. قابل ذكر است در اجراي ماده 179 قانون برنامه سوم توسعه و تنفيذ آن در ماده 129 قانون برنامه چهارم و همچنين ماده 233 قانون برنامه پنجم توسعه كشور، دستورالعمل تشكيل يگان‌هاي حفاظت در دستگاه‌هاي كشوري توسط ستاد كل نيروهاي مسلح تدوين و در تاريخ 5/4/1379 به تصويب مقام‌‌معظم رهبري و فرمانده كل قوا رسيد. در راستاي اجراي قوانين فوق و دستورالعمل مذكور، تعدادي يگان حفاظت در دستگاه‌هاي اجرايي تشكيل شد. با توجه به ضرورت امر، موضوع دائمي شدن قانون براي تشكيل يگان‌هاي حفاظت در ماده (35) قانون احكام دائمي برنامه‌هاي توسعه كشور مصوب 10/11/1395 مورد تصويب قرار گرفت. در حال حاضر دستورالعمل تشكيل يگان‌هاي حفاظت در دستگاه‌هاي اجرايي مصوب 14/12/1396 مقام‌معظم رهبري لازم‌الاجرا و معتبر مي‌باشد. ‌ـ‌  در حال حاضر سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخيزداري كشور.

آيين‌نامه اجرايي قانون حفاظت و بهسازي محيط‌زيست مصوب 3/12/1354 هيأت‌وزيران با اصلاحات و الحاقات بعدي فصل اول - تعاريف ماده 1 - سازمان حفاظت محيط‌زيست و شوراي‌عالي حفاظت محيط‌زيست در اين آيين‌نامه به ترتيب سازمان و شوراي‌عالي ناميده مي‌شوند. ماده 2 - پارك ملي به محدوده‌اي از منابع طبيعي كشور اعم از جنگل و مرتع و بيشه‌هاي طبيعي و اراضي جنگلي و دشت و آب و كوهستان اطلاق مي‌شود كه نمايانگر نمونه‌هاي برجسته‌اي از مظاهر طبيعي ايران باشد و به‌منظور حفظ هميشگي وضع زندگي و طبيعي آن و همچنين ايجاد محيط مناسب براي تكثير و پرورش جانوران وحشي و رشد رستني‌ها در شرايط كاملاً طبيعي تحت حفاظت قرار مي‌گيرد. ماده 3 - آثار طبيعي ملي عبارتند از پديده‌هاي نمونه و نادر گياهي يا حيواني، اشكال يا مناظر كم‌نظير و كيفيات ويژه طبيعي زمين يا درختان كهنسال يادگار تاريخي مي‌باشند كه با منظور داشتن محدوده متناسبي تحت حفاظت قرار مي‌گيرد. ماده 4 (اصلاحي 30/1/1374)- پناهگاه حيات‌وحش به محدوده‌اي از منابع طبيعي كشور اعم از جنگل و مرتع و بيشه‌هاي طبيعي و اراضي جنگلي و دشت و آب و كوهستان اطلاق مي‌شود كه داراي زيستگاه طبيعي نمونه و شرايط اقليمي خاصي براي جانوران وحشي بوده و به‌منظور حفظ و يا احياء اين زيستگاه‌ها تحت حفاظت قرار مي‌گيرد. ماده 5 - منطقه حفاظت‌شده به محدوده‌اي از منابع طبيعي كشور اعم از جنگل و مرتع و دشت و آب و كوهستان اطلاق مي‌شود كه از لحاظ ضرورت حفظ و تكثير نسل جانوران وحشي يا حفظ و يا احياء رستني‌ها و وضع طبيعي آن داراي اهميت خاصي بوده و تحت حفاظت قرار مي‌گيرد. فصل دوم - مقررات مربوط به پارك‌هاي ملي، آثار طبيعي ملي، پناهگاه حيات‌وحش و مناطق حفاظت‌شده ماده 6 - هرگونه پيشنهاد براي تعيين مناطق مذكور در بند الف ماده 3 قانون حفاظت و بهسازي محيط‌زيست به پيشنهاد سازمان و با رعايت شرايط ذيل صورت مي‌گيرد: الف - مشخص‌نمودن حدود دقيق منطقه موردنظر و ارايه نقشه آن در مقياس مناسب. ب - توجيه پيشنهاد و تطبيق وضع طبيعي منطقه پيشنهادي با تعاريف مربوط به هر منطقه ماده 7 - تيراندازي و شكار در پارك‌هاي ملي ممنوع است. در موارد استثنايي كه مقتضيات حفظ نسل جانوران وحشي ايجاب نمايد سازمان مي‌تواند توسط مأمورين خود برحسب مورد اقدامات لازم معمول دارد. تبصره (الحاقي 2/3/1369)- شكار قوچ و ميش در جزيره كبودان (قويون داغي) واقع در پارك ملي درياچه اروميه از ممنوعيت مقرر در اين ماده مستثني است. ماده 8 (اصلاحي 30/1/1374)- تعليف احشام و قطع اشجار و بوته‌كني و تجاوز و تخريب محيط‌زيست و به‌طور كلي هر عملي كه موجب از بين‌ رفتن رستني‌ها و تغيير اكوسيستم باشد در پارك‌هاي ملي و آثار طبيعي ملي ممنوع است در موارد ضروري به‌منظور حفظ حيات جنگل و بهسازي پارك‌هاي ملي و آثار طبيعي ملي يا مطالعات علمي و زمين‌شناسي مجاز برحسب مورد با رعايت مقررات قانون حفاظت و بهره‌برداري از جنگل‌ها و مراتع توسط سازمان جنگل‌ها و مراتع كشور يا سازمان حفاظت محيط‌زيست و يا مؤسسات و يا شخص ذي‌ربط اقدام خواهد شد. تبصره (اصلاحي 30/1/1374)- احشام واردشده در پارك‌هاي ملي و آثار طبيعي ملي توسط مأمورين سازمان از اين مناطق اخراج و متخلف يا متخلفان مربوط طبق مقررات تحت تعقيب قرار خواهد گرفت. ماده 9 - تجديد يا تمديد پروانه‌هاي اكتشاف و بهره‌برداري صادره براي معادن واقع در پارك‌هاي ملي و آثار طبيعي ملي ممنوع مي‌باشد. ماده 10 - ورود به مناطق مذكور در بند الف ماده 3 قانون حفاظت و بهسازي محيط‌زيست و عبور از آنها به‌استثناي جاده‌هاي عمومي تابع دستورالعمل سازمان خواهد بود. ماده 11 (اصلاحي 30/1/1374)- قطع اشجار و تجاوز و تخريب محيط‌زيست و خارزني و ذغال‌گيري و به‌طور كلي هر عملي كه موجب از بين رفتن رستني‌ها و تغيير اكوسيستم شود در پناهگاه‌هاي حيات‌وحش و مناطق حفاظت‌شده كه اراضي آن متعلق به دولت باشد بدون اجازه ممنوع است. تبصره 1- اجراي طرح‌هاي مجاز صنعتي و معدني در پناهگاه‌هاي حيات‌وحش و مناطق حفاظت‌شده با رعايت مقررات مربوط از شمول اين ماده مستثني است. تبصره 2 - تعليف احشام از لحاظ كميت و كيفيت در پناهگاه‌هاي حيات‌وحش و مناطق حفاظت‌شده تابع ضوابطي است كه با توافق سازمان جنگل‌ها و مراتع كشور و سازمان تهيه خواهد شد. تبصره 3 (اصلاحي 30/1/1374)- ورود و تعليف احشام بدون پروانه يا زايد بر پروانه در پناهگاه‌هاي حيات‌وحش و مناطق حفاظت‌شده برخلاف مقررات موضوع اين ماده ممنوع مي‌باشد اين‌گونه احشام توسط مأمورين سازمان از منطقه اخراج و با متخلف يا متخلفان مربوط طبق مقررات عمل خواهد شد. تبصره 4 (الحاقي 30/1/1374)- مبادرت به شكار يا صيد در پناهگاه‌هاي حيات‌وحش و مناطق و رودخانه‌هاي حفاظت‌شده موكول به تحصيل پروانه ويژه از سازمان مي‌باشد. ماده 12 (الحاقي 30/1/1374)- وزارتخانه‌ها و مؤسسات و شركت‌هاي دولتي با موافقت سازمان مجازند مطالعات و بررسي‌ها و عمليات موردنياز را در حدود وظايف قانوني خاص خود در مناطق حفاظت‌شده و پناهگاه‌هاي حيات‌وحش انجام دهند. فصل سوم - مقررات مربوط به اجراي مواد 19 و 20 قانون حفاظت و بهسازي محيط‌زيست ماده 13 - حدود مناطق مذكور در مواد 19 و 20 قانون حفاظت و بهسازي محيط‌زيست توسط شوراي‌عالي تعيين و از طرف سازمان آگهي خواهد شد. ماده 14 - تعيين مناطق موضوع ماده 19 قانون حفاظت و بهسازي محيط‌زيست منوط به حصول حداقل يكي از شرايط و ضوابط ذيل مي‌باشد: الف - وجود يك يا چند منبع مولد آلودگي در منطقه كه محيط را آلوده و يا در معرض آلودگي قرار مي‌دهد. ب - به سبب فعاليت‌هاي مختلف انساني از قبيل صنعتي و كشاورزي و تجاري اثرات نامطلوب يا دگرگوني در محيط‌زيست و يا وضع طبيعي منطقه حاصل‌شده و يا در معرض اين‌گونه خطرات قرار گرفته باشد. ج - وجود مراكز جمعيتي در منطقه و ضرورت پيشگيري از ايجاد آلودگي‌هاي مضر به بهداشت و سلامت مردم. د - قرار داشتن يك يا چند پارك ملي يا آثار طبيعي ملي يا پناهگاه حيات‌وحش و يا منطقه حفاظت‌شده در جوار يا داخل منطقه به‌منظور پيشگيري از دگرگوني و تخريب وضع خاص طبيعي مناطق چهارگانه مذكور. ماده 15 - احراز هر يك از شرايط و ضوابط موضوع ماده 14 اين آيين‌نامه با سازمان مي‌باشد. ماده 16 - پس از لازم‌الاجراءشدن مقررات مواد 11 و 12 قانون حفاظت و بهسازي محيط‌زيست درصورتي‌كه صاحب و يا مسؤول كارخانه و يا كارگاهي كه موجبات آلودگي محيط‌زيست را فراهم مي‌نمايد با دلايل و مدارك قابل قبول سازمان اثبات نمايد كه ظرف مهلت مقرر در اخطار سازمان رفع آلودگي عملي نمي‌باشد سازمان مجاز است فقط براي يك بار مهلت اضافي براي اين‌گونه كارخانجات و كارگاه‌ها قائل شود. ماده 17 - محول‌نمودن اجراي مقررات مواد 11 و 12 و 13 قانون حفاظت و بهسازي محيط‌زيست به شهرداري‌ها يا هر سازمان دولتي ذي‌ربط درصورتي امكان‌پذير است كه قبلاً مناطق مورد نظر طبق ماده 19 قانون مذكور تعيين و اعلام شده باشد. ماده 18 - درصورتي‌كه به استناد ماده 20 قانون حفاظت و بهسازي محيط‌زيست اجراي قسمتي از وظايف و اختيارات سازمان نسبت به اجراي مواد 11 و 12 و 13 قانون مذكور به شهرداري‌ها و يا هر سازمان دولتي ذي‌ربط محول گردد، سازمان مراتب را برحسب مورد كتباً به مراجع مربوط اعلام خواهد داشت. ماده 19 - وظايف و اختياراتي كه طبق ماده 18 اين آيين‌نامه به شهرداري‌ها يا سازمان‌هاي ذي‌ربط دولتي محول مي‌گردد بايد به‌طور تفكيك تعيين و مشخص شده باشد. فصل چهارم – شوراي‌عالي حفاظت محيط‌زيست ماده 20 (اصلاحي 30/1/1374)- دعوت براي تشكيل جلسات شوراي‌عالي پس از موافقت رييس شورا توسط دبير شورا به‌عمل مي‌آيد. رسميت جلسات شوراي‌عالي موكول به حضور لااقل 8 نفر از اعضاء مي‌باشد. تصميمات شوراي‌عالي با رأي موافق حداقل 6 نفر از اعضاي حاضر در جلسه قطعي است. ماده 21 - كليه امور اداري شوراي‌عالي توسط دبيرخانه شورا كه زيرنظر رييس سازمان اداره مي‌گردد انجام خواهد شد كارمندان دبيرخانه شوراي‌عالي از ميان كاركنان سازمان توسط رييس سازمان انتخاب مي‌شوند. شرح وظايف دبيرخانه شوراي‌عالي به پيشنهاد رييس سازمان به تصويب شوراي‌عالي خواهد رسيد. فصل پنجم - مقررات اجراي برنامه‌هاي آموزشي حفاظت و بهسازي محيط‌زيست ماده 22 - سازمان به‌منظور تنوير و هدايت افكار عمومي در زمينه حفظ و بهسازي محيط‌زيست برنامه‌هاي آموزشي خاصي تنظيم و به مرحله اجرا خواهد گذاشت. ماده 23 - سازمان ترتيبي اتخاذ خواهد نمود كه با همكاري مراجع ذي‌ربط در برنامه‌هاي درسي دوره‌هاي ابتدايي، راهنمايي، متوسطه و عالي مسائل مربوط به لزوم و نحوه حفظ و بهسازي محيط‌زيست گنجانيده شود. ماده 24 - سازمان مي‌تواند با تصويب شوراي‌عالي و كسب اجازه از مراجع قانوني مربوط جهت آموزش، مؤسسات و آموزشگاه‌هاي خاصي در زمينه حفاظت و بهسازي محيط‌زيست داير نمايد. ماده 25 - سازمان مي‌تواند درصورت درخواست سازمان‌ها و مؤسسات كشور اعم از دولتي و خصوصي در زمينه آموزش كاركنان آنها نسبت به تهيه و اجراي برنامه‌هاي آموزشي مربوط به مسائل حفاظت و بهسازي محيط‌زيست اقدام نمايد. ماده 26 - به‌منظور جلب نيروي انساني متخصص سازمان مي‌تواند به دانشجويان برجسته ايراني كه در دانشگاه‌ها و مؤسسات عالي آموزش داخل يا خارج از كشور در رشته‌هاي مورد نياز سازمان به تحصيل اشتغال دارند باتوجه به قانون تأمين وسايل و امكانات تحصيل اطفال و جوانان ايراني مصوب مردادماه 1353 و آيين‌نامه اجرايي آن سالانه تعدادي بورس تحصيلي اختصاص دهد.() فصل ششم - گارد محيط‌زيست ماده 27 (اصلاحي 9/3/1375)- گارد محيط‌زيست متشكل است از محيط‌بان و محيط‌دار كه هر يك داراي درجات و علايم مشخصي مي‌باشند. ماده 28 - گارد محيط‌زيست داراي لباس متحدالشكل و تجهيزات لازم مي‌باشد. ماده 29 - نوع لباس و تجهيزات و علايم و نشان‌هاي تشويقي گارد محيط‌زيست توسط سازمان تعيين خواهد شد. ماده 30 - كليه امور استخدامي گارد محيط‌زيست از قبيل تعيين درجات، شرايط ارتقاء و مقررات انضباطي در آيين‌نامه استخدامي سازمان تعيين خواهد شد. ماده 31 - دستورالعمل خدمتي گارد محيط‌زيست توسط سازمان تهيه و به موقع اجرا گذارده خواهد شد. ماده 32 - افراد گارد محيط‌زيست به سلاح مناسبي كه نوع آن با موافقت وزارت دفاع تعيين مي‌شود مجهز مي‌گردند. ماده 33 - سازمان مكلف است دوره‌هاي آموزشي لازم براي مأموريتي كه بايد در گارد محيط‌زيست انجام وظيفه نمايند، دائر كند. ماده 34 - درصورتي‌كه اجراي قسمت‌هايي از مقررات اين فصل مستلزم كسب موافقت ستاد مشترك ارتش جمهوري اسلامي ايران باشد، سازمان در اين زمينه اقدام خواهد كرد. فصل هفتم - مقررات مربوط به باغ‌هاي وحش و موزه ملي تاريخ طبيعي ماده 35 - ايجاد باغ وحش در هر يك از نقاط كشور مستلزم تحصيل پروانه از سازمان مي‌باشد ضوابط و مقررات مربوط به باغ‌هاي وحش توسط سازمان تعيين خواهد شد صاحبان يا مسؤولان باغ‌هاي وحش موجود مكلف به دريافت پروانه و رعايت ضوابط و مقررات مربوط مي‌باشند. ماده 36 - سازمان مي‌تواند براي ايجاد باغ‌وحش با شهرداري‌ها مشاركت و همكاري نمايد. ماده 37 - سازمان نسبت به ايجاد موزه ملي تاريخ طبيعي ايران در تهران اقدام و درصورت لزوم شعبي نيز در نقاط مناسب كشور تأسيس خواهد نمود. ماده 38 - به‌منظور تكميل موزه ملي تاريخ طبيعي ايران ضوابط زير در مورد جمع‌آوري و حفظ فسيل‌ها و بقاياي جانوران و گياهان دوره‌هاي پيشين مقرر مي‌گردد. الف - هر شخصي كه از وجود فسيل‌ها و بقاياي جانوران و گياهان دوره‌هاي پيشين در هر نقطه از كشور مطلع يا آثاري از آنها كشف يا به‌دست آورد در قبال تحويل و ارايه آن به سازمان چنانچه از نظر علمي حائز اهميت باشد، جايزه متناسبي دريافت خواهد كرد. ب - صدور فسيل‌ها و بقاياي جانوران و گياهان دوره‌هاي پيشين از ايران تابع ضوابطي است كه سازمان و وزارت فرهنگ و هنر و سازمان زمين‌شناسي كشور تعيين مي‌نمايند. ج - سازمان با رعايت مقررات مربوط به حفاظت آثار تاريخي و باستاني و حفظ حقوق اشخاص مجاز است به‌منظور كشف و گردآوري فسيل‌ها و بقاياي جانوران و گياهان دوران پيشين هر يك از مناطق كشور را بررسي و حفاري و درصورت لزوم ضمن تعيين حدود و اعلام مراتب حفظ و نگهداري نمايد. ماده 39 - وزارتخانه‌ها و مؤسسات و شركت‌هاي دولتي و وابسته به دولت درصورتي‌كه در اجراي وظايف و طرح‌هاي خود به مناطقي كه داراي آثاري از فسيل‌ها و بقاياي جانوران و گياهان دوران پيشين باشند برخورد نمايند، مراتب را به سازمان اعلام و در مورد حفظ و جمع‌آوري اين‌گونه آثار كه داراي ارزش علمي باشند با سازمان همكاري و تشريك مساعي خواهند نمود. ماده 40 - سازمان مجاز است به‌منظور تكميل موزه ملي تاريخ طبيعي ايران با مؤسسات مشابه خارجي و بين‌المللي در زمينه همكاري‌هاي علمي و فني و مبادله فسيل و بقاياي جانوران و گياهان با تصويب شوراي‌عالي قراردادهاي لازم منعقد نمايد. ماده 41 - وزارتخانه‌ها و مؤسسات دولتي و وابسته به دولت و دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزشي و موزه‌ها در مورد اجراي ضوابط مربوط به اين فصل با سازمان همكاري و تشريك مساعي خواهند نمود. ماده 42 - سازمان، فسيل‌ها و بقاياي جانوران و گياهان دوره‌هاي پيشين را كه دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزشي و علمي كشور جهت تحقيقات و بررسي‌هاي علمي نياز دارند درصورت امكان تأمين خواهد نمود. فصل هشتم - بودجه و امور مالي سازمان ماده 43 – به‌موجب بند (8) آيين‌نامه اصلاحي 30/1/1374 حذف شده است. ماده 44 – به‌موجب بند (8) آيين‌نامه اصلاحي 30/1/1374 حذف شده است. ماده 45 - سازمان از لحاظ معاملات تابع قانون محاسبات عمومي و آيين‌نامه معاملات دولتي مي‌باشد. فصل نهم - متفرقه ماده 46 - اعطاء جايزه به اشخاص و مؤسساتي كه به‌نحوي از انحاء به حفاظت و بهسازي محيط‌زيست خدماتي كرده‌اند، تابع مقرراتي است كه به تصويب شوراي‌عالي مي‌رسد. ماده 47 - سازمان دامپزشكي كشور در زمينه كنترل بيماري‌هاي واگير بين جانوران وحشي و اهلي و ساير امور مربوط به بهداشت حيوانات طبق ضوابطي كه توسط دو سازمان تنظيم مي‌شود همكاري‌هاي لازم را با سازمان معمول خواهد داشت. ماده 48 - سازمان جنگل‌ها و مراتع كشور() ضوابط مذكور در ماده 47 را در مورد©79© صدور پروانه تعليف مراعات و برحسب مورد در تنظيم و اجراء اين‌گونه ضوابط با سازمان همكاري خواهد نمود. ماده 49 (الحاقي 30/1/1374)- از زمان تصويب اين اصلاحيه كليه مواد مغاير با آن در آيين‌نامه اجرايي قانون شكار و صيد مصوب 9/10/1346 لغو و آيين‌نامه اجرايي قانون حفاظت و بهسازي محيط‌زيست با اصلاحات به‌عمل آمده جايگزين آن مي‌شود.

دسته بندی ها

ارسال دیدگاه ها

پیغام شما با موفقیت ارسال شد
کاراکترهای باقی مانده : ( 1000) حرف