رأی شماره 1306 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع ابطال بند 26 مصوبه مورخ 1398/10/29 و بند 27 مصوبه مورخ 1398/10/29 شورای اسلامی شهر اصفهان ناظر بر عوارض کسر پارکینگ تجاری و عوارض فضای سبز شهری

تاریخ دادنامه: 1400/5/5   شماره دادنامه: 1306  شماره پرونده: 9902192

مرجع رسیدگی: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

شاکی: سازمان بازرسی کل کشور

موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند‌های 26 (سابقه پارکینگ تجاری) و 27 (هزینه تأمین فضای سبز عمومی) از مصوبه 1398/10/29شورای اسلامی شهر اصفهان

گردش کار: معاون حقوقی، امور مجلس و نظارت همگانی سازمان بازرسی کل کشور به موجب شکایت نامه شماره 300/211603 ـ 1399/8/6 اعلام کرده است که:

  " احتراماً مصوبات شورای اسلامی شهر اصفهان در سال 1398 از جهت  انطباق با قانون در این سازمان مورد بررسی قرار گرفته که نتیجه آن به شرح ذیل جهت استحضار و صدور دستور شایسته اعلام می‌شود. مصوبه مورخ 1398/10/29 شورای اسلامی شهر اصفهان دایر بر تصویب 3 عنوان از عناوین دفترچه تعرفه عوارض محلی سال 1399 شهرداری اصفهان به شرح جدول ذیل مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات و وظایف قانونی شورای اسلامی آن شهر می‌باشد.

 

ردیف

شماره تعرفه دفترچه عوارض محلی سال 1399

عنوان و موضوع عوارض یا تعرفه

ادله و مستندات غیرقانونی بودن اخذ عوارض یا تعرفه

مستندات پرونده (شماره صفحات)

1

بند 22 مصوبه مورخ 1398/10/29 شورا

عوارض توسعه فضای سبز و تولید اکسیژن (معادل 3 درصد ارزش افزوده تجاری و تراکم مسکونی و 20 درصد از کل عوارضات ساختمانی پرونده‌های دارای تخلف ساختمانی)

دادنامه‌های صادره شماره 746 ـ 1396/8/9 و 188 ـ 1398/2/17 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری+ عدم پیش‌بینی قانونگذار در قوانین مرتبط با فضای سبز شهرها و اصلاحیه‌های بعدی آن به عنوان قانون خاص خود + خروج از شرح وظایف قانونی شورا

صفحات شماره 6 و 9 الی 17 مستندات گزارش

2

بند 26 مصوبه مورخ 1398/10/29 شورا

سابقه پارکینگ تجاری (به منظور تخریب و بازسازی ساختمان‌های تجاری قبل از سال 51 و بعد از آن، در صورتی که بابت بهای تأمین پارکینگ عمومی، مبلغی را پرداخت نکرده باشند، سابقه‌ای منظور نگردد اما در صورتی که بهای تأمین پارکینگ را پرداخت کرده باشند و متقاضی تخریب و بازسازی جدید باشند، معادل 70% بهای تأمین پارکینگ به روز، به عنوان سابقه برای آنها منظور گردد.)

دادنامه‌های صادره شماره 770 ـ 1391/10/18، 2922ـ 1398/10/17 و 3068 ـ 1398/11/1 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری + تعیین تکلیف قانونگذار در تبصره 5 ماده 100 قانون اصلاح شهرداری

صفحات شماره 6 و 18الی 32 مستندات گزارش

3

بند 27 مصوبه مورخ 1398/10/29 شورا

هزینه تأمین فضای سبز عمومی (اخذ عوارض هزینه تأمین فضای سبز عمومی در مورد پرونده‌های ماده صد که منجر به کاهش سرانه فضای سبز ریشه دار نسبت به پروانه می‌شوند، معادل 5 برابر ارزش افزوده تراکم)

دادنامه‌های صادره شماره 746 ـ 1396/8/9 و 2405 ـ 1398/8/14 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری + عدم پیش‌بینی قانونگذار در قوانین مرتبط با فضای سبز از جمله قانون گسترش فضای سبز شهرها و اصلاحیه‌های بعدی آن به عنوان قانون خاص خود + خروج از شرح وظایف قانونی شورا

صفحات شماره 6 و 9 الی 13 و 33 الی 36 مستندات گزارش

 

از آنجا که اولاً: تصویب اخذ بهای خدمات با عناوین مذکور مطابق ماده 80 قانون اصلاح موادی از قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب 1375/3/1 با اعمال آخرین تغییرات و اصلاحات خارج از حدود اختیارات و وظایف شورای اسلامی شهر مذکور بوده و در موارد مشابه هیأت عمومی دیوان عدالت اداری مصوبات شورای اسلامی سایر شهرها را ابطال نموده است. ثانیاً: تصمیمات شوراها وفق اصل 105 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران مخالف قوانین کشور باشد. بنا به مراتب مصوبات شورای اسلامی شهر اصفهان مغایر با قوانین یاد شده و خارج از حدود اختیارات واضع تشخیص و ابطال آن با لحاظ ماده 13 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری در هیأت عمومی دیوان (به صورت فوق‌العاده و خارج از نوبت) مورد تقاضا می‌‌باشد. "

  متن مقرره‌های مورد اعتراض به شرح زیر است:

 

26

سابقه پارکینگ تجاری:

در مورد املاکی که هزینه تأمین پارکینگ را پرداخته‌اند و به دلیل استهلاک ساختمان متقاضی دریافت پروانه جدید هستند معادل 7% بهای کسری پارکینگ قدیم را برای پروانه جدید محاسبه کنند.  

مصوب گردید به منظور تخریب و بازسازی ساختمان‌های تجاری قبل از سال 51 و بعد از آن، در صورتی که بابت بهای تأمین پارکینگ عمومی، مبلغی را پرداخت نکرده باشند، سابقه‌ای منظور نگردد اما در صورتی که بهای تأمین پارکینگ را پرداخت کرده باشند و متقاضی تخریب و بازسازی جدید باشند، معادل 70% بهای تأمین پارکینگ به‌روز، به عنوان سابقه برای آنها منظور گردد.

27

هزینه تأمین فضای سبز عمومی:

در مورد پرونده‌های ماده 100 که منجر به کاهش سرانه فضای سبز نسبت به پروانه دارند معادل 5 برابر ارزش افزوده تراکم محاسبه و اخذ گردد.

اخذ عوارض هزینه تأمین فضای سبز عمومی در مورد پرونده‌های ماده صد که منجر به کاهش سرانه فضای سبز ریشه دار نسبت به پروانه می‌شوند، معادل 5 برابر ارزش افزوده تراکم، مصوب گردید.

 

 

در پاسخ به شکایت مذکور، رئیس شورای اسلامی شهر اصفهان به موجب لایحه شماره 1375/م/28 ـ 1399/12/24 اجمالاً توضیح داده است که:

" در خصوص پرونده شماره 9909980905801571 و کلاسه پرونده 9902192 موضوع شکایت سازمان بازرسی کل کشور به خواسته ابطال بندهای 22، 26 و 27 مصوبه مورخ 1398/10/29 شورای اسلامی شهر اصفهان، مطالب ذیل را به استحضار می‌رساند:

 الف ـ بند 22 مصوبه شورای اسلامی شهر اصفهان در خصوص عوارض توسعه فضای سبز ناژوان و تولید اکسیژن:

 اولاً: مصوبه شورای اسلامی شهر اصفهان موضوعاً متفاوت از مصوبات ابطال شده می‌باشد، زیرا مصوبات سایر شهرها که به موجب آراء صادره از آن هیأت غیرقانونی تشخیص گردیده به سبب وضع عوارض در خصوص نگهداری و توسعه فضای سبز داخل در محدوده شهر ابطال شده، در حالی که مصوبه شورای اسلامی شهر اصفهان صرفاً در خصوص تأمین هزینه‌های حفظ و نگهداری منطقه ویژه و حفاظت شده ناژوان که شامل اراضی، باغات و بیشه زارهای حاشیه زاینده رود و جدای از فضای سبز شهری بوده و به عنوان محیط زیست طبیعی و ریه شهر اصفهان، حسب مصوبات مراجع ذیصلاح شهری می‌باشد به تصویب رسیده است. توضیح آن که: به موجب صورتجلسه مورخ 1383/4/14 کمیسیون ماده 5 قانون تأسیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران، طرح پیشنهادی اراضی حدوداً 1200 هکتاری ناژوان با عنوان طرح محدوده ناژوان واقع در ضلع غربی شهر اصفهان مطرح و بـه جهت حفظ اراضـی طرح و حـاشیه زاینده رود و نقشی که این اراضی به مثابه ریه شهر اصفهان در جهت غـرب و در بهبود محیط زیست و همچنین مزایـای طبیعی دارد، مورد تصویب قرار گرفته است. همچنین طرح فوق‌الاشاره به موجب رأی صادره از هیأت عمومی دیوان عدالت اداری به شماره 89 و 88 ـ 1387/2/15 قانونی و صحیح تشخیص گردیده است.

ثانیاً: با توجه به تأکید قانون تعریف محدوده و حریم شهر، روستا و شهرک بر حفظ کاربری زراعی و باغات و نظر به اینکه به موجب ماده 9 قانون حفظ کاربری زراعی و باغها، حفظ کاربری کشاورزی به صورت فضای سبز با اخذ تعرفه تجویز شده است و همچنین برابر مقررات اجرای مصوبات کمیسیون ماده 5 قانون تأسیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران در خصوص حفظ و نگهداری منطقه ویژه ناژوان برای این نهاد لازم‌الاجرا می‌باشد، لذا عدم تأمین هزینه‌های مورد نیاز علاوه بر آن که باعث از بین رفتن منطقه مزبور می‌گردد از موجبات مسئولیت قانونی شهرداری در عدم اجرای مصوبات است.

 ثالثاً: با توجه به اینکه  مهلت اجرایی قانون برنامه پنجم به اتمام رسیده، استناد بدان وجاهت قانونی ندارد. از طرف دیگر بند (الف) ماده 174 قانون برنامه پنجم به صورت مطلق و مبتنی بر کاهش بی‌قید و حصر عوارضات صدور پروانه نبوده، بلکه صرفاً در خصوص تغییر نرخ عوارض واحدهای تجاری، اداری و صنعتی (که عموماً بیشتر از کاربری‌‌های مسکونی تعیین می‌گردد) و تعیین عوارض متناسب با کاربریهای مسکونی می‌باشد. همچنین حسب بند (ب) ماده قانونی فوق‌الذکر شوراهای اسلامی شهر موظف به تعیین سهم شهروندان در تأمین هزینه‌های خدمات عمومی و شهری گردیده‌اند که در بحث حاضر نیز با توجه به اختیارات قانونی، این شورا اقدام به تصویب مصوبه و تعیین سهم شهروندان درتامین هزینه خدمات شهری نموده‌اند.

 ب ـ بند 26 مصوبه شورای اسلامی شهر اصفهان در خصوص سابقه پارکینگ تجاری:

  شاکی با استناد به آراء صادره از آن هیأت به شماره 770 ـ 1391/10/18، 2922ـ 1398/10/17 و 3068 ـ 1398/11/1 مدعی غیرقانونی بودن مصوبه مزبور می‌باشد، این در حالی است که آراء مورد استناد تماماً در خصوص وضـع و برقراری عـوارض بر کسری یا عـدم تأمین پارکینگ مـورد نیاز ساختمان‌ها بوده که این امر هیچ گونه ارتباطی با مصوبه مورد اعتراض ندارد، زیرا بند 22 مصوبه شورای اسلامی شهر اصفهان راجع به محاسبه و لحاظ سابقه پارکینگ تجاری و به نفع مالکین است.

ج ـ بند 27 مصوبه مورد اعتراض در خصوص هزینه تأمین فضای سبز می‌باشد. بدین توضیح که:

اولاً: به موجب اصول و ضوابط لازم‌الاجرای شهرسازی، مالکین مکلفند طبق پروانه ساختمانی، میزان 20 درصد از فضای آزاد پلاک خود را به پوشش گیاهی ریشه دار اختصاص دهند.

ثانیاً: آراء هیأت عمومی دیوان عدالت اداری مورد استناد شاکی بدین جهت صادر گردیده‌اند که موجب افزایش عوارض صدور پروانه شده است، این در حالی است که عوارض موضوع مصوبه شورای اسلامی شهر اصفهان به هیچ عنوان در زمان صدور پروانه دریافت نمی‌گردد، بلکه به هنگام انجام تخلف ساختمانی اخذ شده و صرفاً مشمول ساختمان‌هایی است که به جهت انجام تخلف، فضای سبز الزامی ساختمان آنها حذف شده است. بنابراین مصوبه موردنظر از آراء مورد استناد خروج موضوعی داشته مغایرتی با مقررات ندارد."

در اجرای ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392، پرونده به هیأت تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری ارجاع می‌شود و هیأت مذکور به موجب دادنامه شماره 164ـ 1400/3/25 بند 22 مصوبه 1398/10/29 تحت عنوان عوارض توسعه فضای سبز و تولید اکسیژن مصوب شورای اسلامی شهر اصفهان را قابل ابطال تشخیص نداد و رأی به رد شکایت صادر کرد. رأی مذکور به علّت عدم اعتراض از سوی رئیس دیوان عدالت اداری و یا ده نفر از قضات دیوان عدالت اداری قطعیت یافت.

«رسیدگی به بندهای 26 (سابقه پارکینگ تجاری) و 27 (هزینه تأمین فضای سبز عمومی) از مصوبه 1398/10/29شورای اسلامی شهر اصفهان در دستورکار هیأت عمومی دیوان عدالت اداری قرار گرفت.»

هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1400/5/5 به ریاست معاون قضایی دیوان عدالت اداری در امور هیأت عمومی و با حضور معاونین دیوان عدالت اداری و رؤسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رأی مبادرت کرده است.

 

رأی هیأت عمومی

الف ـ با توجه به اینکه براساس آرای متعدد هیأت عمومی دیوان عدالت اداری از جمله دادنامه‌های شماره 97 الی 100 ـ 1392/2/16 و 573 ـ 1396/6/14 وضع عوارض برای کسری، حذف یا عدم تأمین پارکینگ توسط شوراهای اسلامی شهر مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات تشخیص و ابطال شده است، بنابراین بند 26 مصوبه مورخ 1398/10/29 شورای اسلامی شهر اصفهان که تحت عنوان سابقه پارکینگ تجاری به تصویب رسیده، به دلایل مذکور در دادنامه‌های فوق‌الاشاره خلاف قانون و خارج از حدود اختیار است و مستند به بند 1 ماده 12 و مواد 13 و 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 از تاریخ تصویب ابطال می‌شود.

ب ـ هرچند در بند 16 ماده 80 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب سال 1375 با اصلاحات بعدی، تعیین نرخ و میزان عوارض از اختیارات شوراهای اسلامی شهر ذکر شده است، ولی با توجه به اینکه در قوانین مرتبط با فضای سبز از جمله قانون گسترش فضای سبز شهرها و اصلاحیه‌های بعدی آن، عوارض فضای سبز شهری پیش‌بینی نشده است. بنابراین بند 27 مصوبه مورخ 1398/10/29 شورای اسلامی شهر اصفهان که تحت عنوان هزینه تأمین فضای سبز عمومی به تصویب رسیده، خلاف قانون و خارج از حدود اختیار است و‌ مستند به بند 1 ماده 12 و مواد 13 و 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 از تاریخ تصویب ابطال می‌شود.

هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

معاون قضایی دیوان عدالت اداری ـ مهدی دربین

ارسال دیدگاه ها

پیغام شما با موفقیت ارسال شد
کاراکترهای باقی مانده : ( 1000) حرف

اخبار مرتبط