رأی شماره 2319 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع ابطال نامه شماره 98/8198/د ـ 1398/4/13 مدیر امور اداری و پشتیبانی دانشگاه اراک در رابطه با ابلاغ مصوبه هیأت رئیسه این دانشگاه درخصوص بازه زمانی استفاده ار مرخصی استحقاقی اعضای هیأت علمی از تاریخ 1398/4/15 تا 1398/6/15

تاریخ دادنامه: 1400/8/11     شماره دادنامه: 2319     شماره پرونده: 0000050

مرجع رسیدگی: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

شاکی: آقای علیرضا آذربخت بنکده

موضوع شکایت و خواسته: ابطال نامه شماره 98/8198/دـ 1398/4/13 مدیر امور اداری و پشتیبانی دانشگاه اراک

گردش کار: شاکی به موجب دادخواستی ابطال نامه شماره 98/8198/د ـ 1398/4/13 مدیر امور اداری و پشتیبانی دانشگاه اراک را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که:

  " اینجانب علیرضا آذربخت بنکده هیأت علمی رسمی قطعی پایه 13 مرتبه دانشیار در دانشگاه اراک مشغول به خدمت می‌باشم. بر اساس ماده 81 از آیین‌نامه استخدامی اعضای هیأت علمی دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی، پژوهشی و فناوری به شماره 15/273298 ـ 1390/12/27 اینجانب حق استفاده از دو ماه مرخصی استحقاقی با استفاده از حقوق، فوق‌العاده‌ها و مزایای مندرج در حکم برخوردار می‌باشم که بر اساس ماده 82 همان آیین‌نامه در صورت عدم استفاده عضو (اینجانب) از مرخصی استحقاقی سالیانه، در مورد بنده در حال حاضر با توجه به عدم احراز پست سازمان مصوب ستاره دار (موضوع تبصره 1 ماده 82)، مرخصی استحقاقی مذکور قابل ذخیره یا بازخرید نخواهد بود. در مصوبه مورد دادخواست (مصوبه هیأت رئیسه دانشگاه اراک مورخ 1398/3/25) به صراحت استفاده از مرخصی استحقاقی را در بازه زمانی 1398/4/15 تا 1398/6/15 الزام نموده است و 5 روز مرخصی مربوط به تعطیلات عید را نیز محاسبه نموده است. با شمارش روزهای غیرتعطیل در تقویم رسمی کشور در بازه زمانی ابلاغ شده مشخص می‌گردد که حداکثر بنده می‌توانم 43 روز از مرخصی استفاده کنم که با اضافه کردن 5 روز مرخصی عید مجموعاً به تعداد 48 روز می‌رسیم. با توجه به مرخصی سالانه 60 روزه اینجانب، اختلاف 60 و 48 به میزان 12 روز مرخصی اینجانب اجباراً و الزاماً سوخت می‌شود. لازم به ذکر است که در عمل حتی امکان استفاده از آن 48 روز مرخصی نیز وجود ندارد به دو دلیل:

 الف ـ بسیاری از وظایف هیأت علمی در تابستان اجتناب ناپذیر است از جمله برگزاری جلسات دفاع تز ارشد و دکتری+ تصحیح برگه‌های ترم بهار و نهایی کردن نمرات + راهنمایی پایان نامه دانشجویان + شرکت در جلسات گروه و غیره.

 ب ـ پیوست 3 به صراحت نشان می‌دهد که ریاست دانشکده فنی و مهندسی تقاضای مرخصی بنده حتی در بازه زمانی مورد ابلاغ هیأت رئیسه دانشگاه، را نیز مخالفت نموده‌اند! چه برسد به خارج از این بازه در عمل ظاهراً مسئولین دانشگاه هیچ اعتقادی به تامین شرایط و بستر مناسب برای استفاده از مرخصی استحقاقی ـ که حق مسلم هر مستخدم دولتی است ـ ندارند. در پایان با ادله فوق‌الذکر خواستار ابطال مصوبه مورد دادخواست را از دیوان عدالت اداری خواستارم."

در پی اخطار رفع نقصی که از طرف دفتر هیأت عمومی و هیأتهای تخصصی دیوان عدالت اداری برای شاکی ارسال شده بود، وی به موجب لایحه مورخ 1400/1/18 توضیح داده است که:

" مصوبه مورد دادخواست اصالتاً و صراحتاً مصداق خروج از حدود اختیارات قانونی (مصداق بند ب ذیل) و همچنین برخلاف قوانین (مصداق بند الف و ج و د ذیل) محسوب می‌گردد. موارد چهارگانه تعارض به شرح ذیل می‌باشند: الف ـ بند ج ـ3 از ماده 10 آیین‌نامه جامع مدیریت دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی مصوب جلسه 684 ـ 1389/12/10 شورای عالی انقلاب فرهنگی (همعرض قانون)

 ب ـ مواد 81 و 82 از آیین‌نامه استخدامی اعضای هیأت علمی دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی، پژوهشی و فناوری به شماره 15/273298 ـ 1390/12/27 (و همچنین نسخه جدید آن با متن یکسان به شماره 97455 ـ 1395/5/11)

ج ـ ماده 1 قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور

د ـ ماده 10 قانون اهداف، وظایف و تشکیلات وزارت علوم

توضیح مربوط به بند الف ـ متن بند ج ـ3 از ماده 10 آیین‌نامه جامع مدیریت دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی، پژوهشی و فناوری مصوب جلسه 684 ـ 1389/12/10 شورای عالی انقلاب فرهنگی در زمینه وظایف و اختیارات هیأت رئیسه دانشگاه : «فراهم نمودن بستر مناسب به منظور اجرایی نمودن مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی، هیأت امناء، آیین‌نامه‌ها و بخشنامه‌های ابلاغی از سوی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و سایر مراجع ذیصلاح» با عنایت به اینکه مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی همعرض قانون می‌باشند، ریاست دانشگاه و هیأت رئیسه دانشگاه موظف به رعایت این قانون در مصوبات خود می‌باشند. لذا وفق این قانون، هیأت رئیسه دانشگاه اصالتاً و صراحتاً موظف به اجرا نمودن مواد 81 و 82 از آیین‌نامه استخدامی وزارت علوم (مصداق بند ب) می‌باشد و با توجه به اینکه مصوبه مورد دادخواست در تضاد آشکار با مواد 81 و 82 مذکور (بند ب) می‌باشد، مصوبه مورد دادخواست مصداق خروج از حدود و وظایف هیأت رئیسه دانشگاه و همچنین در تضاد با قانون بند (الف) می‌باشد.

  توضیح مربوط به بند ب ـ مصوبه مورد دادخواست در تعارض آشکار با مواد 81 و 82 از آیین‌نامه استخدامی اعضـای هیـأت علمی دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی، پژوهشـی و فناوری به شمـاره 15/273298 ـ 1390/12/27  (و همچنین نسخه جدید آن با به شماره 97455/وـ 1395/5/11 می‌باشد.  متن ماده 81: «اعضای پیمانی و رسمی به ترتیب از یک و دو ماه به ازای هر سال خدمت از مرخصی استحقاقی با استفاده از حقوق، فوق‌العاده و مزایای مندرج در حکم برخوردار می‌گردند. استفاده از مرخصی باتشخیص مقام مسئول ذی ربط و الزاماً در تابستان و نیمه اول فروردین ماه مجاز می‌باشد. در موارد ضروری، با درخواست عضو و تأیید رئیس مؤسسه با مقام مجاز از طرف وی، استفاده از مرخصی بلامانع است.» متن ماده 82: «در صورت عدم استفاده عضو از مرخصی استحقاقی سالیانه، مرخصی وی به استثنای مشمولان تبصره ذیل این ماده قابل ذخیره یا بازخرید نخواهد بود.» متن ماده 16 آیین‌نامه مرخصی‌ها موضوع ماده 84 قانون مدیریت خدمات کشوری و تبصره‌های آن: «تعطیلات میان مرخصی جز مرخصی استحقاقی محاسبه نمی‌شود.» با عنایت به اینکه مصوبه مورد دادخواست این پرونده، استفاده از مرخصی استحقاقی را صرفاً در بازه زمانی دو ماهه 1398/4/15 تا 1398/6/15 محدود نموده است و با عنایت به عدم احتساب تعطیلات (ماده 16) لذا امکان استفاده از 2 ماه مرخصی استحقاقی برای اعضای رسمی از جمله اینجانب سلب گردیده است. توضیح آن که با فرض تبعیت از مصوبه مورد دادخواست، اینجانب قادر به استفاده 43 روزه مرخصی 60 روزه خود می‌باشم. این مساله با شمارش روزهای کاری در بازه زمانی دو ماهه 1398/4/15 تا 1398/6/15 در تقویم رسمی کشور بدیهی است. با اضافه نمودن 5 روز مرخصی در تعطیلات نوروز (ذکر شده در متن مصوبه مورد دادخواست) حداکثر استفاده بنده از مرخصی به 48 روز خواهد رسید و عملاً حق استفاده از 12 روز مرخصی اینجانب (اختلاف 60 و 48 روز) غیرقابل استفاده و سلب می‌گردد.

  توضیح مربوط به بند ج ـ این ماده قانونی دانشگاه‌ها (از جمله دانشگاه اراک مصداق شکواییه حاضر) را از رعایت قوانین و مقررات عمومی حاکم بر دستگاه‌های دولتی مستثنا نموده لیکن تبعیت از چهارچوب مصوبات و آیین‌‌نامه‌‌های مالی، معاملاتی، اداری، استخدامی، و تشکیلاتی مصوب هیأت امنا که حسب مورد به تأیید وزیران علوم، تحقیقات و فناوری رسیده باشد را الزام نموده است. دادخواست اینجانب نیز در شکواییـه حاضر براساس مقررات و آیین‌نامه‌های مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی و ایضاً وزارت علوم بوده که برای دانشگاه اراک لازم‌الاجراست. توضیح آن که دو مورد ضوابط مورد استناد اینجانب در دادخواست حاضر، آیین‌نامه استخدامی است که مصوب هیأت امنا و ایضاً وزارت علوم (بند ب) می‌باشد و آیین‌نامه مدیریت دانشگاه‌ها مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی و ایضاً مصوب وزارت علوم که مصوبات شورای عالی  انقلاب فرهنگی (بند الف) همعرض قانون شمرده می‌شوند. لذا هر دو مورد برای ریاست دانشگاه اراک لازم‌الاجراست.

  توضیح مربوط به بند د ـ ماده 10 قانون اهداف، وظایف وتشکیلات وزارت علوم، دانشگاه‌ها (از جمله دانشگاه اراک مصداق شکواییه حاضر) را از رعایت قوانین و مقررات عمومی حاکم بر دستگاه‌های دولتی مستثنا نموده لیکن تبعیت از چهارجوب ضوابط و آیین‌نامه‌های مصوب هیأت امنا و تأیید وزارت علوم رسیده باشد را الزام نموده است. دادخواست اینجانب نیز در شکواییه حاضر بر اساس مقررات و آیین‌نامه‌های مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی (بند الف) و ایضاً وزارت علوم (بند ب) بوده که برای دانشگاه اراک لازم‌الاجراست. "

متن مقرره مورد اعتراض به شرح زیر است:

" به: اعضای محترم هیأت علمی

موضوع: ابلاغ بازه زمانی استفاده از مرخصی اعضای هیأت علمی در تابستان 98

با اهدای سلام

 احتراماً با عنایت به مصوبه هیأت رئیسه دانشگاه مورخ 1398/3/25، بازه زمانی استفاده از مرخصی استحقاقی اعضای هیأت علمی از تاریخ 1398/4/15 تا 1398/6/15 تعیین می‌گردد. لازم به توضیح است میزان مرخصی اعضای هیأت علمی پیمانی 30 روز و رسمی 60 روز در سال می‌باشد که از این میزان 5 روز در تعطیلات نوروز استفاده شده است و اعضا می‌تواند از مانده مرخصی در بازه زمانی فوق‌الذکر استفاده نمایند."ـ مدیر امور اداری و پشتیبانی

 

ردیف

موضوع مصوبه

1

بازه زمانی تعطیلات اعضای هیأت علمی جهت استفاده از مرخصی استحقاقی خود از 15 تیر ماه تا 15 شهریور ماه سال جاری می‌باشد.ـ مسئول پیگیری : آقای دکتر صادقی و آقای دکتر سلیمان نژاد"

 

 

در پاسخ به شکایت مذکور، رئیس دانشگاه اراک به موجب لایحه شماره 98/8573ـ 1398/8/20 خطاب به شعبه 45 بدوی دیوان عدالت اداری به طور خلاصه توضیح داده است که:

" 1ـ براساس ماده 1 قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور و ماده 10 قانون اهداف، وظایف و تشکیلات وزارت علوم دانشگاه در زمینه اعطای مرخصی صرفا از مصوبات هیات امنا تبعیت می‌نماید.

2ـ مطابق ماده 81 آیین‌نامه استخدامی اعضای هیأت علمی جهت تعیین بازه زمانی جهت دریافت مرخصی استحقاقی هیات رییسه دانشگاه صلاحیت دارد و مصوبات هیات مذکور در راستای اختیارات حاصل از مواد 81 و 82 آیین‌نامه مذکور می‌باشد.

3ـ براساس مصوبه مورخ 1397/5/21 هیات امنای دانشگاه اراک تبصره 4 به ماده 81 آیین‌نامه استخدامی اعضای هیات علمی اضافه گردیده و به موجب این تبصره تقویم اداری دانشگاه صرفا برای مرخصی استحقاقی موضوع این ماده از اول مهر هر سال تا پایان شهریور سال بعد تعیین می‌شود. بنابراین امکان استفاده از باقیمانده مرخصی استحقاقی در این بازه نیز امکان دارد."

هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1400/8/11 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و رؤسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رأی مبادرت کرده است.

 

رأی هیأت عمومی

اولاً: بر اساس بند (ب) ماده 20 قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران مصوب سال 1389 که مفاد آن بر اساس ماده 1 قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور مصوب سال 1395 تنفیذ شده: «دانشگاهها، مراکز و مؤسسات آموزش عالی و پژوهشی و فرهنگستانهایی که دارای مجوز از شورای گسترش آموزش عالی وزارتخانه‌های علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و سایر مراجع قانونی ذیربط می‌‌باشند، بدون الزام به رعایت قوانین و مقررات عمومی حاکم بر دستگاه‌های دولتی به ویژه قانون محاسبات عمومی، قانون مدیریت خدمات کشوری، قانون برگزاری مناقصات و اصلاحات و الحاقات بعدی آنها و فقط در چهارچوب مصوبات و آیین‌نامه‌های مالی، معاملاتی، اداری، استخدامی و تشکیلاتی مصوب هیأت امنا که حسب مورد به تأیید وزرای علوم، تحقیقات و فناوری بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و در مورد فرهنگستانها به تأیید رئیس‌جمهور می‌رسد، عمل می‌نمایند. ...» و مستفاد از بند قانونی یاد شده این است که پیش‌بینی و تصویب ضوابط ناظر بر اجرای آیین‌نامه استخدامی اعضای هیأت علمی از جمله اعطای مرخصی در صلاحیت هیأتهای امنای دانشگاههای سراسر کشور است. ثانیاً: مطابق ماده 81 آیین‌نامه استخدامی اعضای هیأت علمی دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی مصوب سال 1395: «اعضای پیمانی و رسمی به ترتیب از یک و دو ماه به ازای هر سال خدمت از مرخصی استحقاقی با استفاده از حقوق، فوق‌‌العاده‌‌ها و مـزایای مندرج در حکم برخوردار می‌گردند. استفاده از مـرخصی با تشخیص مقام مسئول ذیربط و الزاماً در تابستان و نیمه فروردین ماه مجاز می‌باشد. ...» ثالثاً: وظایف هیأتهای رئیسه دانشگاهها در بند (ج) ماده 10 آیین‌نامه جامع مدیریت دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی مصوبه جلسه 684 ـ 1389/12/10 شورای عالی انقلاب فرهنگی و در دوازده مورد احصاء شده و در هیچ یک از موارد فوق، اختیاری دایر بر تعیین بازه زمانی جهت بهره‌مندی از مرخصی استحقـاقی ملاحظه نمی‌شود و آنچه که از وظایف هیأتـهای رئیسه دانشگاههـا به شرح  مندرج در آیین‌نامه پیش گفته قابل استنتاج است، صرفـاً فراهم کردن بستر مناسب به منظور اجـرایی شدن مصوبات هیأتهای امنای دانشگاهها است. بنا به مراتب فوق، نامه شماره 98/8198/دـ 1398/4/13 مدیر امور اداری و پشتیبانی دانشگاه اراک در رابطه با ابلاغ مصوبه هیأت رئیسه این دانشگاه در خصوص بازه زمانی استفاده از مرخصی استحقاقی اعضای هیأت علمی از تاریخ 1398/4/15 تا 1398/6/15، به دلیل آن که منجر به تضییق بازه زمانی استفاده از مرخصی استحقاقی به شرح مقرر در ماده 81 آیین‌نامه استخدامی اعضای هیأت علمی دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی شده است، خلاف قانون و خارج از حدود اختیار است  و مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال می‌‌شود.

رئیس هیأت عمومی دیوان عدالت اداری ـ حکمتعلی مظفری

ارسال دیدگاه ها

پیغام شما با موفقیت ارسال شد
کاراکترهای باقی مانده : ( 1000) حرف

اخبار مرتبط