رای شماره 1807 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع ابطال ماده 1 و ماده 2 از تعرفه عوارض محلی سال 1398 شورای اسلامی شهر آمل از تاریخ تصویب

تاریخ دادنامه: 1399/12/2        شماره دادنامه: 1807        شماره پرونده: 9803194

مرجع رسیدگی: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

شاکی: حمید یدالله تبار عمران

موضوع شکایت و خواسته: ابطال 1ـ ماده 1 تعرفه عوارض محلی سال 1398 شورای اسلامی شهر آمل به استثنای بند 3 توضیحات

2ـ ماده 2 تعرفه عوارض محلی سال 1398 شورای اسلامی شهر آمل

3ـ ماده 11 تعرفه عوارض محلی سال 1398 شورای اسلامی شهر آمل

گردش‌کار: 1ـ شاکی به موجب دادخواستی ابطال مواد 1، 2 و 11 و همچنین بند 3 توضیحات ماده 1 از تعرفه عوارض محلی سال 1398 شورای اسلامی شهر آمل را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته به طور خلاصه اعلام کرده است که:

«احتراماً به استحضار می‌رساند شهرداری آمل در اجرای مصوبات شورای شهر عوارضی تحت عنوان عوارض استقرار بنا، عوارض تغییر کاربری و عوارض بهای خدمات از اشخاص مطالبه می‌نماید.

عوارض مورد شکایت با اصل تسلیط و اعتبار مالکیت مشروع اشخاص و همچنین مواد 5 و 14 آیین‌نامه اجرایی نحوه وضع و وصول عوارض توسط شوراهای اسلامی مغایرتی فاحش دارد. این در حالی است که مطابق آراء هیأت عمومی برای اکثر شهرهای ایران عوارض تغییر کاربری و عوارض استقرار بنا ابطال گردیده است. (به عنوان نمونه دادنامه شماره  686 الی 695 ـ 1395/9/16: شورای اسلامی شهر که صلاحیتی برای تغییر کاربری اراضی ندارد ٬  به طریق اولی نمی‌تواند در این خصوص مبادرت به وضع قاعده کند و از بابت تغییر کاربری‌ها قسمتی از اراضی مردم یا مبلغ آن را دریافت کند). لذا با استناد به مواد 11، 13 و 20 قانون آیین دادرسی دیوان عدالت اداری تقاضای ابطال مصوبات یاد شده را دارم.»

2ـ شاکی به موجب لایحه مورخ 1399/3/4 که به دفتر هیأت عمومی دیوان عدالت اداری ارائه داده اینگونه اعلام کرده است که:

«احتراماً در خصوص دادخواست اینجانب حمید یدالله تبار عمران که طی شماره 9803194 در آن هیأت تحت رسیدگی قرار دارد معروض می‌دارم در لایحه‌ای که اشاره به نظریه شورای محترم نگهبان از بعد خلاف شرع بودن را قید کرده‌ام فقط جهت استحضار بوده و بنده در این خصوص خلاف قانون را تقاضا کرده‌ام و منظورم خلاف از بعد خلاف شرع نبوده است. خواهشمند است دستور فرمایید تا اقدامات لازم معمول فرمایند.»

3ـ شاکی همچنین به موجب لایحه مورخ 1399/6/1 که به دفتر هیأت عمومی دیوان عدالت اداری ارائه داده اعلام کرده است که:

«از آنجایی که مصوبات شورای اسلامی شهر آمل در سالهای 1395 تا 1397 بر اساس کد ردیف‌های 12ـ2 و 13ـ2 و یا 22ـ3 بوده و در سال 1398 شماره ردیفها و کدهای مربوطه تغییر یافته و 12ـ2 به شماره ماده 11 صفحه 22 و عوارض ارزش افزوده ناشی از تغییر کاربری و یا استفاده از طرح موصوف از شماره 13ـ2 به ماده 1 و ماده 2 در صفحات 36ـ37ـ38 تعرفه عوارض سال 1398 گنجانده و تغییر یافته لذا به پیوست تصویر مصوبات مورد درخواست اینجانب برای سال 1398 خواهشمند است مساعدت و اقدامات مساعد معمول فرمایند.»

4ـ متن تعرفه‌های مورد اعتراض به شرح زیر است:

«الف: ماده 1 تعرفه عوارض محلی سال 1398 شورای اسلامی شهر آمل

ماده 1ـ عوارض ناشی از تغییر طرحهای تفصیلی بنا به درخواست مالک:

اولویت کاربری

1

2

3

4

5

6

7

8

1

ـ

ـ

ـ

ـ

ـ

ـ

ـ

ـ

2

35B + 000/300

ـ

ـ

ـ

ـ

ـ

ـ

ـ

3

40B + 000/300

32B + 000/300

ـ

ـ

ـ

ـ

ـ

ـ

4

55B + 000/500

45B + 000/450

30B + 000/350

ـ

ـ

ـ

ـ

ـ

5

118B + 000/900

95B + 000/900

66B + 000/300

40B + 000/300

ـ

ـ

ـ

ـ

6

127B + 000/000/1

107B + 000/000/1

77B + 000/700

55B + 000/350

45B

ـ

ـ

ـ

7

134B + 000/000/1

115B + 000/000/1

80B + 000/700

60B + 000/700

47B

15B

ـ

ـ

8

137B + 000/000/1

117B + 000/000/1

84B + 000/700

65B + 000/700

50B

16B

12B

ـ

راهنمای جدول:

1ـ کاربری مختلط تجاری ـ اداری ـ مسکونی

2ـ تجاری محله ـ تجاری ناحیه ـ تجاری نواری ـ تجاری شهری ـ بازار روز

3ـ مختلط فرهنگی پذیرایی مسکونی ـ تجاری مسکونی

4ـ تفریحی ـ گردشی ـ پذیرایی ـ صنعتی ـ کارگاهی ـ انبار

5 ـ مسکونی

6 ـ پایانه ـ انبار ـ تأسیسات تجهیزات ـ پارکینگ ـ آموزشی ـ ورزشی ـ اداری ـ انتظامی ـ نظامی ـ درمانی ـ مذهبی ـ فرهنگی ـ آموزش عالی ـ فضای باز شهری ـ واقع در طرح معابر ـ نهر و کوچه متروکه ـ فاقد کاربری

7ـ اراضی زراعی ـ باغ ـ حریم سبز ـ فضای سبز

8 ـ خارج از محدوده داخل حریم

تذکر: چنانچه هر یک از کاربریهای اشاره شده در ردیف 4 بنا به تقاضای متقاضی، درخواست تغییر به کاربری دیگری در همان ردیف و یا به مسکونی (ردیف 5) را داشته باشند عوارض تغییر کاربری معادل 20B + 000/300 برای هر مترمربع از عرصه قابل دریافت می‌باشد.

ب: ماده 2 تعرفه عوارض محلی سال 1398 شورای اسلامی شهر آمل

ماده 2ـ مغایرت کاربری‌های طرح تفصیلی قبلی و جدید

1ـ چنانچه پلاکی برابر طرح تفصیلی قبلی دارای کاربری مسکونی بوده ولی در طرح تفصیلی جدید کاربری آن باغ‌داری و غیره (غیرمسکونی) تعیین گردیده باشد و مالک درخواست تغییر طرح تفصیلی و بازگشت به کاربری اولیه (طرح تفصیلی قبلی) را داشته باشد:

ردیف

شرح

نحوه محاسبه

1

در صورتیکه دارای پروانه ساختمان قبل از سال 85 باشد و بنا ساخته شده باشد.

معاف

2

در صورتیکه دارای بنای قدیمی قبل از سال 66 که عوارض بنای احداثی تسویه شده باشد

معاف

3

در صورتیکه دارای رأی جریمه قبل از سال 85 باشد و جریمه آن پرداخت شده باشد

معاف

4

در صورتیکه دارای پروانه ساختمان قبل از سال 85 باشد ولی احداث نشده باشد

50%

5

در صورتیکه دارای رأی جریمه قبل از سال 85 باشد و جریمه پرداخت نشده باشد

50%

6

در صورتیکه عرصه فاقد اعیان باشد

50%

7

در صورتیکه دارای پروانه ساختمان که در اجرای ماده واحده صادر شده باشد

50%

8

در صورتی که عوارض تغییر کاربری از غیرمسکونی (سال 64) به مسکونی (طرح جامع) پرداخت شده باشد و در طرح تفصیلی جدید (سال 85) به غیرمسکونی تغییر یابد

معاف

9

در مورد بند 8 چنانچه برابر طرح تفصیلی جدید (سال 85) تمام یا قسمتی از پلاک به تجاری تغییر یابد

به میزان مساحت تجاری قابل دریافت می‌باشد.

2ـ در صورتیکه مالک درخواست تغییر طرح تفصیلی به تجاری، صنعتی، کارگاهی (برگشت به کاربری اولیه و یا کاربری مشابه آن) را داشته باشد؛ پس از تأیید واحدهای ذیربط به میزان بنای تجاری، صنعتی، کارگاهی که دارای سابقه و پرداختی قبل از سال 85 باشد، معاف و مابقی به مأخذ 50% تعرفه قابل محاسبه می‌باشد و در صورتی که عرصه فاقد اعیان نیز به مأخذ 50% تعرفه قابل محاسبه می‌باشد.

3ـ در مورد سایر کاربری‌ها (به جز بند 1 و 2) در صورت درخواست اصلاح و تغییر طرح تفصیلی و بازگشت به کاربری اولیه موارد جدول فوق نیز قابل لحاظ می‌باشد.

ج: ماده 11 تعرفه عوارض محلی سال 1398 شورای اسلامی شهر آمل

ماده 11ـ اخذ عوارض تغییر در استقرار بنا

به ازای هر یک مترمربع عدم رعایت حد نصاب فاصله با معبر (مغایر با پروانه صادره) در یک سطح به شرح ذیل قابل وصول است:                        10*B*s

S : مساحت تعدی یا تفریط از فاصله مجاز مبنا طرح تفصیلی

تبصره: عوارض فوق برای بناهای احداثی بدون پروانه ساختمانی پس از صدور رأی ماده صد مبنی بر ابقاء بنا قابل محاسبه و دریافت می‌باشد.»

5 ـ علی‌رغم ابلاغ دادخواست و ضمائم آن به طرف شکایت تا زمان رسیدگی به پرونده در هیأت عمومی دیوان عدالت اداری پاسخی از طرف شکایت واصل نشده است.

6 ـ رسیدگی به موضوع از جمله موارد اعمال مقررات ماده 92 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 شناخته نشد و پرونده در اجرای ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 به هیأت تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری ارجاع شد و هیأت مذکور به موجب دادنامه شماره 1121ـ 1399/8/11 بند 3 از قسمت توضیحات ماده 1 تعرفه عوارض محلی سال 1398 شورای اسلامی شهر آمل را قابل ابطال تشخیص نداد و رأی به رد شکایت صادر کرد. رأی مذکور به علت عدم اعتراض از سوی رئیس دیوان عدالت اداری یا ده نفر از قضات دیوان عدالت اداری قطعیت یافت.

«رسیدگی به مواد 1، 2 و 11 از تعرفه عوارض محلی سال 1398 شورای اسلامی شهر آمل در دستورکار هیأت عمومی قرار گرفت.»

هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1399/12/2 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و رؤسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رأی مبادرت کرده است.

 

رأی هیأت عمومی

1ـ طبق ماده 5 قانون تأسیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران بررسی و تصویب طرح‌های تفصیلی شهری و تغییرات آنها در هر استان به وسیله کمیسیونی به ریاست استاندار (و در غیاب وی معاون عمرانی استانداری) و با عضویت شهردار و نمایندگان وزارت مسکن و شهرسازی، وزارت جهاد کشاورزی و سازمان میراث فرهنگی و گردشگری و صنایع دستی و همچنین رئیس شورای اسلامی شهر ذی‌ربط و نماینده سازمان نظام مهندسی استان (با تخصص معماری یا شهرسازی) بدون حق رأی انجام می‌شود و تعیین عوارض ارزش افزوده برای املاک یا اراضی قبل از طرح در کمیسیون ماده 5 یا بدون اخذ مجوز از مراجع ذیربط قانونی، مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات بوده بنابراین اطلاق ماده 1 تحت عنوان عوارض ناشی از تغییر طرح‌های تفصیلی بنا به درخواست مالک، مصوب شورای اسلامی شهر آمل برای سال 1398 مستند به بند 1 ماده 12 و مواد 88 و 13 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 از تاریخ تصویب ابطال می‌شود.

2ـ هر چند طبق آراء متعدد هیأت عمومی دیوان عدالت اداری عوارض ارزش افزوده ناشی از طرح‌های توسعه شهری و تغییر کاربری در مصوبات شوراهای اسلامی شهرها مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات قانونی تشخیص نشده است، لکن طبق ماده 5 قانون تأسیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران بررسی و تصویب طرح‌های تفصیلی شهری و تغییرات آنها در هر استان توسط کمیسیون مندرج در آن انجام می‌شود و تعیین عوارض ارزش افزوده برای املاک یا اراضی قبل از طرح در کمیسیون ماده 5 یا بدون اخذ مجوز از مراجع ذیربط قانونی مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات بوده بنابراین ماده 2 تحت عنوان مغایرت کاربری‌های طرح تفصیلی قبلی و جدید مصوب شورای اسلامی شهر آمل برای سال 1398 مستند به بند 1 ماده 12 و مواد 88  و 13 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 از تاریخ تصویب ابطال می‌شود.

3ـ طبق تبصره1 ماده 50 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب سال 1387 شوراهای اسلامی شهر و بخش جهت وضع هر یک از عوارض محلی جدید، که تکلیف آنها در این قانون مشخص نشده باشد، موظفند موارد را حداکثر تا پانزدهم بهمن ماه هر سال برای اجراء در سال بعد، تصویب و اعلام عمومی نمایند و نظر به اینکه اخذ عوارض تغییر در استقرار بنا، عوارض مضاعف است، بنابراین ماده (11) از تعرفه سال 1398 شورای اسلامی شهر آمل مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات قانونی شورای اسلامی شهر است و مستند به بند 1 ماده 12 و مواد 88 و 13 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 از تاریخ تصویب ابطال می‌شود.

رئیس هیأت عمومی دیوان عدالت اداری ـ محمدکاظم بهرامی

ارسال دیدگاه ها

پیغام شما با موفقیت ارسال شد
کاراکترهای باقی مانده : ( 1000) حرف

اخبار مرتبط